یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٢ - مهدی موعود - عدل جهانی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٧٢

نیچه گفته است [١]: من مکرر بر مردم ضعیف که خود را به دلیل اینکه دندان و چنگال ندارند عادل و صالح میخوانند، خندیدهام.

مقصودش این است: همه طرفداران عدالت از آن جهت طرفدار عدالتند که دندان و چنگال ندارند ..

مکیاول گفته است: فضیلت، هوشمندی و قدرت است ..

بعد درباره این بحث باید سخن گفت که: هل نطلب الحق او القوّة و هل خیر لنا ان نکون صالحین او ان نکون اقویاء؟ یا: نطلب الحق بالقوّة و خیر لنا ان نکون اقویا صالحین ..

هابز میگوید: آدمی طبیعتاً خودخواه است و سود خود را میجوید و چیزی جز آن نمیخواهد. میگوید: به دلیل اینکه یک فرد به همه افراد محبت ندارد به هیچ فرد محبت ندارد و آنچه محبت میخوانیم نوعی سودجویی است در صورت محبت. میگوید: پیمانها بدون شمشیر کلماتی است بیارزش ..

در مقابل، افکار و عقایدی هست که برای تمایلات اخلاقی و انسانی اصالتی قائل است؛ نه تنها عادلاند، عدالت خواهاند. اینچنین افراد در مذهب زیاد داریم و بنابراین اجرای عدالت به وسیله تکامل اخلاقی و اجتماعی بشر است که البته دینی خواهد بود، نه به وسیله تکامل فکری و تجربی و نه به وسیله تکامل ماشین ..

اما مسئله سوم:.

گفتیم گروهی هستند که خوشبین نیستند، آینده جهان را تاریک میبینند، میگویند بشر گور خود را به دست خود کنده است، و انصافاً اگر تنها بخواهیم از زاویه علل و عوامل مادی و ظاهری ببینیم دلایل زیادی بر این بدبینی وجود دارد. تنها ایمان به امدادهای غیبی است که جلو این را میگیرد.

تغییرات کمّی در آینده تبدیل به تغییرات کیفی خواهد شد، یعنی وجدان افراد و وجدان اجتماع و وجدان جهان به کار خواهد افتاد:

ولی از نظر اسلام ما باید معتقد و خوشبین باشیم و خود را در دوره طفولیت بشر ببینیم. دوره کامل صلح و صفا و تحول و دگرگونی