یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٩ - بعثت رسول اکرم - عامل بعث

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ١٢٩

است از ایجاب و سلب و هریک از سلب و ایجاب و نفی و اثبات و قطع و وصل از همدیگر جداست و به منزله دو عمل یا دو عقیده و یا دو خُلق متمایز است و هرکدام به تنهایی حکم خود را دارد، بلکه به معنی واقعی ترکیب و امتزاج که از یکدیگر جدا نیست. پس دو مطلب است: یکی اینکه ایمان اسلامی متضمن جزئی از کفر است، دیگر اینکه این دو جزء از یکدیگر منفک و جدا نیستند.

بعثت رسول اکرم - عامل بعث

کلمه «بعث» را باید شناخت. این کلمه به معنی برانگیختن است و مبعوثیت به معنی برانگیخته شدن است. بعث با ارسال فرق دارد.

ارسال، مطلقِ فرستادن است، عام است. فرستادن یک نامه یا یک هدیه هم ارسال است. اما بعث، مطلق ارسال نیست، ارسالی است که منشأش فقط تحریک از ناحیه عاملی است و بعد به حکم یک انبعاث و تهیج که در طرف پیدا میشود حرکت حاصل میگردد. لهذا فقط در مورد انسان صادق است. «بعثت الیک فلاناً» درست است اما «بعثت الیک کتاباً» درست نیست، باید گفت: ارسلت الیک کتاباً. حتی در ارسال حیوانات نیز صادق نیست، بلکه باید دستگاه شعور و ادراک او تهیج پیدا کرده باشد و به اصطلاح یک انقلاب درونی در او پیدا شده باشد. چیزی که هست منشأ بعث، یعنی باعث و برانگیزاننده روح و ایجاد کننده موج، گاهی امری است در یکی از ابعاد ظاهری عالم، یکی از حوادث و شرایط طبیعی است، علت اقتصادی یا اجتماعی یا سیاسی است، و گاهی از یک بُعد دیگر و جهت دیگر است که در اصطلاح علل طولی نامیده میشود. این علل چون محیط به عالم میباشند و حاضر و گذشته و آینده برایشان علی السواء است، منشأ الهامها و غیبها میگردند ..

به هر حال باید توجه داشت و مانند برخی علت این انبعاث را شرایط و علل مادی و بواعث موجود در سطح ابعاد چهارگانه