یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٩ - حضرت صادق علیه السلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٤٩

اجتماعی و پیچیدگیها و ابهامهای فکری و روحی پیدا شده بود و لازمتر این بود که امام صادق جهاد خود را در این جبهه آغاز کند. در حقیقت امام صادق دو جبهه را اداره میکرد: جبهه سرّی سیاسی و جبهه علنی فکری را ..

در زمان امام حسین برای مجاهدین و خدمتگزاران یک جبهه بیشتر وجود نداشت و آن جبهه مبارزه با دستگاه فاسد خلافت بود، سایر جبههها هنوز به وجود نیامده بود ..

١٤. اگر امروز میبینیم مذهب شیعه را یک مذهب رسمی میشناسند، مولود نهضت آن روز امام صادق و ادامه این نهضت به وسیله پیروان آن حضرت بود. این همه آثار در هر رشته نشان میدهد که جز ایمان و عقیده چیز دیگر نمیتواند این همه آثار به وجود آورد ..

بهطور کلی هر نهضت سیاسی باید پشتوانهای از نهضت فرهنگی و ایدئولوژی داشته باشد. امام صادق مبین ایدئولوژی شیعی است ..

در میان اهل تسنن دو روش وجود داشت: روش اهل رأی و روش اهل حدیث ..

١٥. در مقاله «اصل اجتهاد در اسلام» (شماره ٣ سالانه مکتب تشیع) صفحه ٣١٨ گفتیم نزاع اهل حدیث (اهل سنت) و اشاعره از یک طرف و اهل قیاس و معتزله از طرف دیگر در حقیقت در اطراف حق عقل دور میزد. شیعه با رأی و قیاس مخالفت کرد اما با حق عقل مخالفت نکرد. مبنای مخالفت ائمه شیعه با قیاس دو چیز بود: یکی اینکه وافی نبودن کتاب و سنت برای اصول تشریع، مورد قبول ائمه شیعه نبود. در کافی بابی دارد: باب الرد الی الکتاب و السنة و أنه لیس شیء من الحلال و الحرام و جمیع ما یحتاج الناس الیه الّا و قد جاء فیه کتاب او سنة. جهت دوم این بود که طرز تفکر قیاسی از نظر عقلی مصیب نیست و لهذا شیعه نه مثل اهل رأی گفت ادله چهار تاست:

کتاب، سنت، اجماع، اجتهاد و نه مثل دیگران گفت سه تاست: کتاب، سنت و اجماع.