یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧ - رسول اکرم امّی بود
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٥٧
الام بازاء الاب ... و یقال لکل ماکان اصلًا لوجود شیء او تربیته او اصلاحه او مبدئهامّ، قال الخلیل: کان شیء ضم الیه سایر ما یلیه یسمّی امّاً قال تعالی: و انه فیام الکتاب ای اللوح المحفوظ و ذلک لکون العلوم کلها منسوبة الیه و متولدة منه و قیل لمکةامّ القری و ذلک لما روی ان الدنیا دحیت من تحتها و قال تعالی: لتنذرام القری و من حولها ... و قیل لفاتحة الکتاب ام الکتاب لکونها مبدأ الکتاب و قوله تعالی: فامه هاویة ای مثواه النار ..
ایضاً راغب میگوید:.
و الامی هو الذی لایکتب و لایقرأ من کتاب و علیه حمل: هو الذی بعث فی الامیین رسولًا منهم. قال قطرب: الامیة الغفلة و الجهالة فالامی منه و ذلک هو قلة المعرفة و منه قوله تعالی: و منهم امیون لایعلمون الکتاب الّا امانی ای الّا ان یتلی علیهم، قال الفرّاء: هم العرب الذین لم یکن لهم کتاب و «النبی الامی الذی یجدونه مکتوباً عندهم فی التوریة و الانجیل» قیل منسوب الی الامة الذین لم یکتبوا لکونه علی عادتهم کقولک عامی لکونه علی عادة العامة و قیل سمی بذلک لانه لم یکن یکتب و لایقرأ من کتاب و ذلک فضیلة له لاستغنائه بحفظه و اعتماده علی ضمان اللَّه منه بقوله: سنقرئک فلاتنسی و قیل سمی بذلک لنسبته الیامّ القری ..
٨. اینکه میگوید یا از فرّاء نقل میکند که امی یعنی منسوب به امت، خیلی عجیب است، زیرا در این صورت اگر مقصود از کلمه امی صرفاً یعنی کسی که جزء امت است و خارج از امت نیست [١]، خود
[١] اینکه میگوید: «منسوب به امت است یعنی بر عادت امت است و عادت امت بی سوادی است، چنانکه عامی میگوییم یعنی بر عادت عامه است» اگر صحیح باشد باید به هرکسی در جهان که درس ناخوانده باشد، امی گفته شود. علیهذا ایراد ما وارد نیست.