یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٢ - موعود اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٩٢

بیان میکند و بعد از جمله یقسم المال بالسویة میفرماید: و یملأ اللَّه قلوب امة محمّد غنی. این جمله روشن میکند که این تقسیم بالسویه بر اساس جبر و تحمیل قانون نیست و اشتراک جبری قانونی نیست، بلکه اشتراک در سطح عالی اخلاقی است. این حدیث، شبه معجزه است ..

عنصر اجتماعی: برقراری عدل کامل، نفی هرگونه ظلم و تبعیض، نه صرفاً از جنبه اقتصادی بلکه از جنبه سیاسی و امتیازات غیر مالی مثلًا اداری که یکی دیگر از ایدههای اسلام است. پیغمبر اکرم تبعیض را حتی در نگاه محکوم کرده بود: کان رسول اللَّه یقسم لحظاته بین اصحابه. همچنین تبعیض در مقام قضا، همچنین تبعیض در کار و بیکاری، همچنین است عمومی بودن و عدم تعلق به گروه خاص ..

ایضاً عنصر اجتماعی [١]: عمران نه خراب. لایبقی فی الارض خرب الّا یعمره. این نیز یک ایده اسلامی است: هو انشأکم من الارض و استعمرکم فیها. امیرالمؤمنین در فرمان مالک اشتر مینویسد که او مأموریت دارد برای عمران بلاد مسلمین. مسئله اینکه «علی ما وضع لبنة علی لبنة» مربوط است به شخص خودش و استفاده به نفع خودش ..

و اما جنبه انسانی: بهداشت و طول عمر ..

و اما جنبه تمدن صنعتی: اینکه نظام، نظام از بین رفتن فاصلههاست و تسلط بر ماده و طبیعت است. این بحث را تحت عنوان «عمران دنیا» نیز میتوان وارد دانست.

---

[١] راجع به عمران و آبادانی دنیا، اینجا نیز ایده و آرمان اسلام نمودار است و یک مسلمان میتواند از آن ایده بگیرد، و آن اینکه ایده امام و ایده اسلام عمران است نه خرابی. اسلام نمیگوید: ای بابا، دنیا که قابل نیست، چرا خانه که برای خراب شدن است بسازیم (لدوا للموت و ابنوا للخراب). طبق این منطق، ازدواج هم نباید کرد زیرا تولد هم برای مردن است. آنچه گفته شده در این زمینه مقصود این است که بزرگان دین از مقام خود سوء استفاده نکردند برای شخص خود. در این قسمت ایده اسلام راجع به دنیا روشن میشود.