یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٠ - سیاست علی علیه السلام و معاویه - سیاست معاویه مبنی بر مکر و خدعه بود

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٢٦٠

معاویه را بیان میکند:.

١. ارعاب به وسیله قتل و غارتهایی که مأمورین خود را میفرستاد.

٢. وعدهها و وعیدهای فریبنده.

٣. ترور و مسموم کردن، مثل داستان مالک اشتر و عبدالرحمن بن خالد و بلکه امام مجتبی.

٤. اجیر گرفتن افراد دنیاپرست برای دروغ بستن بر خدا و رسول و جعل احادیث.

٥. اجیر گرفتن جانیان بالطبع و اشرار بالطبع برای جنایت.

٦. ملعبه شمردن همه اصول انسانی از راستی و وفا: تهمت زد به امیرالمؤمنین راجع به قتل عثمان، پیمان با امام مجتبی را زیر پا گذاشت ..

رجوع شود به دفتر «طف» فصل مربوط به سیاست معاویه (نمره ٥١ و ٥٢) ..

مقایسه کردن سیاست علی و معاویه با هم صحیح نیست، از راه اینکه این دو نفر در یک مسیر و به سوی یک هدف حرکت نکردهاند.

در مقایسه و حسابِ بیش و کمی باید قدر مشترک وجود داشته باشد والّا از قبیل این است که بگوییم آیا برف سفیدتر است یا عسل شیرینتر است؟ و یا از قبیل این است که بگوییم آیا متر بیشتر است یا لیتر؟ آیا کهربا زردتر است یا متر بلندتر است؟ بلکه حتی دو شاعر که هرکدام دارای سبک مخصوص هستند با یکدیگر قابل مقایسه نیستند، از قبیل فردوسی و حافظ. از حضرت امیر که درباره شعرای جاهلیت سؤال شد، فرمود: ان القوم لم یجروا فی مضمار واحد ... حد اکثر مقایسه این است که بگوییم آیا سبک و روش معاویه خوب است انتخاب شود یا سبک و روش علی؟ و الّا در سبک معاویه راه همان است که او رفت یعنی سبک سیاست مکیاولی و در سبک علی یعنی پاسداری مصالح عالی بشریت و معنویت، راه همان است که علی رفت. منطق عملی معاویه منطق ربودن و اختلاس است و منطق علی