یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٤ - مسئله انتظار (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٩٤

است که دست انسان به کار نمیرود. پس نتیجه چنین انتظاری یکی رنج است و دیگر از کار ماندن. این گونه انتظارها هیچ اثر مثبت ندارد، تنها اثر منفی دارد. اگر یار عاشق یا مسافر خانواده بدون وعده قبلی یعنی بدون در انتظار گذاشتن هم بیاید، مقصود حاصل میشود و هیچ درد و رنجی و از کار افتادنی هم رخ نمیدهد ..

ولی نوعی دیگر انتظار است که انتظار مثبت است و در تحقق وعده مؤثر است و آن در حقیقت مواعده طرفینی است نه یکطرفی، و آن مثل اینکه شخصی با شخص دیگر قرار میگذارد که مثلًا فلان روز فلان ساعت در فلان نقطه منتظر من باش و طرف برای ملاقات با او ناچار است در آن نقطه برود و بایستد و اگر نرود هرگز به ملاقات او موفق نمیشود. چنین نیست که چه انتظار بکشد و چه نکشد، ملاقات حاصل میشود. در حقیقت این گونه انتظار نوعی آمادگی است برای ملاقات ..

در انتظار ظهور دو عنصر وجود دارد: یکی امید، دیگری آرزو. اما امید به معنی این است که روحتان در برابر تهاجم سپاه باطل شکست نخورد، پیروزیهای ظاهری آنان را به چیزی نشمرید، آنها را امری موقت بشمارید، تسلیم آنها نشوید، زیرا یأس تسلیم میآورد. اما آرزو به معنی این است که ظهور در عین جنبههای خارق العادهای که دارد، کار خود را انفرادی انجام نمیدهد، با کمک یک عده یاران انجام میدهد: یاران شایسته و همفکر. لازمه آرزو آمادگی است.

پس به یک اعتبار، دو عنصر انتظار یکی امید و دیگر آمادگی است ..

انتظار وظیفه است اما وظیفه انتظار نیست، یعنی ما موظفیم که منتظر و امیدوار به آینده باشیم ولی وظیفه ما صرفاً این نیست که منتظر باشیم. انتظار مثبت همان است که توأم با آمادگی است ..

میتوان گفت اساساً انتظار فرج که سنت است و مورد توصیه، جز اعتقاد و ایمان به اینکه شدتها برای اهل حق و اهل صبر (تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر) پایان مییابد و مقهور یأس و ناامیدی و تسلیم فساد دستگاههای فاسد نشدن، چیزی نیست؛ یعنی اینچنین فرض