یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٣ - یادداشت عصر امام صادق علیه السلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٣٣

١١. از وضع عبادت و تقوا و اخلاص اصحاب امام در کار اسلام و از ارادتی که به شخص ایشان داشتند معلوم میشود که مدرسه امام چه اندازه عمق معنوی داشته است ..

١٢. مقایسه امام حسین و امام صادق [١] ١٣. اگر امروز مذهب شیعه علی رغم حوادث تاریخی یک مذهب رسمی اسلامی در نزد اهل تسنن شمرده میشود به خاطر فقه متقن، تفسیر متقن، کلام متقن آن است و این مولود نهضت آن روز امام صادق است، همچنان که حادثه مبارزه امام حسین نیز یک حادثه اینچنین است ..

علیهذا دو جریان در شیعه اتفاق افتاده که هم جریانهای شیعی را تحت الشعاع قرار داده و جهان اسلام را و هم استقلال شیعه مدیون این دو جریان است و هر دو جریان طبق احتیاجات مهم عصر واقع شده است: قیام خونین امام حسین در جبهه مبارزه با دستگاه فاسد خلافت (در آن عصر ابهامهای روحی و احتیاجات معنوی وجود نداشت)، دیگر نهضت علمی و فرهنگی امام صادق ..

١٤. مشخصات عصر امام از نظر سیاست، از نظر اقتصاد، از نظر اجتماع، از نظر فرهنگ:.

از نظر سیاست: در زمان خلیفه مقتدر اموی به دنیا آمد، فترتی پیش آمد، در زمان خلیفه مقتدر عباسی از دنیا رفت. عصر نهضتهای علوی بود. شاهد نهضت زید، محمّد نفس زکیه و غیره بود ..

از نظر اقتصادی: بدون شک نسبت به زمان پیغمبر اکرم توسعه فراوانی بود که داستان امام صادق و متصوفه میرساند ..

از نظر اجتماعی: اختلاط نژادها بلکه مزج نسلها، حریت فکر، نشاط علمی، جنگ عقاید و آراء زنادقه، متصوفه، فلاسفه، یهود و نصاری، معتزله، مرجئه، خوارج، فقها، مفسرین.

از نظر فرهنگی: ترجمه آثار یونانی، هندی، ایرانی