یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩١ - موعود اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٩١

عراقی و او مصری و او فرانسوی از روی زمین برچیده میشود ..

عنصر اقتصادی (و یقسم المال صحاحاً): تقسیم عادلانه و بالسویه ثروت و اینکه اساساً فقیری در روی زمین نباشد: لایبقی موضع صدقة [١]. هدف اسلام این است که فقر ریشه کن شود، نه فقر باشد و اغنیا آنها را سیر کنند ..

راجع به عنصر اقتصادی باید گفت که از نظر اسلام نیز اختلاف ثروت یک امر ضروری نیست تا چه رسد به اینکه وجود فقر و فقیر یک امر ضروری باشد. هدف اصلی اسلام دو چیز است: یکی ریشه کن کردن فقر و دیگری برابری مردم در استفاده از مواهب خلقت، و اصل «والذین فی اموالهم حق معلوم. للسائل و المحروم» اصل ثانوی است. چیزی که هست اسلام طرفدار این اصل نیست که کار به قدر طاقت و خرج به قدر احتیاج، یعنی لزوماً هرکسی کار کند و نتیجه کارش در یک صندوق مشترک ریخته شود و بعد همه علی السویه به قدر احتیاج استفاده کنند. از نظر اسلام کار به قدر طاقت و محصول کار هرکس به خود او تعلق دارد و جامعه نمیتواند کسی را که از طریق مشروع کسب ثروت کند از محصول کار خود محروم سازد مگر حاکم به حکم:«النبی اولی بالمؤمنین من انفسهم». ولی همان طوری که امثال غزالی گفتهاند هدف اصلی اسلام این است که مردم از نظر رشد فکری و عاطفی و ایمانی به حدی برسند که من و تو از میان برود و جیبها عملًا یکی شود. در حدیث هم هست که ایمانها آنگاه کامل است که انسان برای برادر مؤمن مانند خود حق استفاده از ثروت خود قائل شود [٢]. علیهذا طبق این تز، هم تساوی است و هم آزادی و استقلال، هم تساوی اجتماعی است و هم فردیت و اندیویدوالیسم [٣]. در تعبیر حدیث آمده است که یرضی عنه ساکن السماء و ساکن الارض که نکته مهمی دارد و تز جمع دنیا و آخرت در اسلام را