یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٦ - صلح امام حسن علیه السلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣١٦

نکته سوم اینکه به قول آقای شریعتی در جزوه سخنرانی «چرا حسین علیه السلام قیام کرد؟» شرایط ظاهری متفاوت بود. یزیدیان از امام حسین بیعت و تسلیم میخواستند یا مقاتله و حتی راضی نمیشدند آن حضرت به ثغری از ثغور مسلمین بروند و یا به مدینه برگردند، ولی معاویه نه بیعت میخواست و نه تسلیم، کاغذ سفید امضا برای قرارداد آورد. عمل نکردن به قرارداد، ماهیت معاویه را به مردم آشکار کرد نه اینکه وهنی برای امام باشد. در متن آن قرارداد بود که معاویه جانشین معین نکند و امام حسن او را امیرالمؤمنین نخواند- رجوع شود ..

٤. در باب صلح امام حسن اول باید مسئله صلح را- که در فقه هدنه و مهادنه میگویند- از جنبه قرآنی و فقهی بحث کرد. در قرآن کریم، سوره انفال آمده است: و ان جنحوا للسلم فاجنح لها..

پیغمبر اکرم قرارداد صلح میبست هم با مشرکین و هم با اهل کتاب. صلح حدیبیه صلح با مشرکین بود و قراردادهای ابتدای ورود در مدینه نوعی صلح با اهل کتاب بود ..

٥. در مسالک، اول کتاب جهاد میگوید:.

اعلم ان الجهاد علی اقسام: احدها ان یکون ابتداء من المسلمین للدعاء الی الاسلام و هذا هو المشروط بالبلوغ و العقل و الحریة و الذکوریة و غیرها و اذن الامام او من نصبه و وجوبه علی الکفایة اجماعاً. الثانی ان یدهم المسلمین عدد من الکفار یرید الاستیلاء علی بلادهم او اسرهم و اخذ اموالهم و ما اشبهه من الحریم و الذریة و جهاد هذا القسم و دفعه واجب علی الحرّ و العبد و الذکر و الانثی ان احتیج الیها و لایتوقف علی اذن الامام و لا حضوره و لایختص بمن قصده من المسلمین بل یجب علی من علم بالحال النهوض اذا لم یعلم قدرة المقصودین علی المقاومة و یتأکد الوجوب علی الاقربین فالاقربین و یجب علی من قُصِد بالخصوص المدافعة بحسب المکنة سواء فی ذلک