یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٣ - مسئله انتظار (١)
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٩٣
مسئله انتظار [١]
٣٠. مسئلهای که اینجا پس از بیانات گذشته لازم است طرح شود این است که پس از آنکه این ایده را فی حد ذاته شناختیم که یک ایده انسانی مترقی عالی عمومی است مبرّا از جنبههای ارتجاعی، نژادی، عقدهای و کینهای، تنبلی و پس از آنکه آرمانهای بزرگ اسلام را در این ایده منعکس دیدیم و آن را آیینه تمام نمای اسلام شناختیم و از این آیینه، اسلام را دیدیم و شناختیم و مهمتر اینکه پس از آنکه خودمان از ایده مهدویت ایده گرفتیم چه تکلیف و چه وظیفهای داریم؟ انتظار؟ همان که دربارهاش گفتهاند: اشدّ من الاحتضار؟ یعنی چشم به در بودن؟ و به قول سعدی: فرق است میان آن که یارش در بر- با آن که دو چشم انتظارش بر در. همان انتظاری که شعرا توصیف کردهاند که معشوقی به عاشق خود وعدهای میدهد احیاناً مبهم و بدون تعیین دقیق وقت و عاشق بیچاره چشم به انتظار مینشیند و هر دقیقه برایش ساعتی است، احیاناً نگران وعده خلافی معشوق و دغدغه اینکه نکند با عاشق خسته دل دیگری در همان وقتِ وعده ملاقات مشغول معاشقه و سرگرم است و این عاشق منتظر را مچل کرده است ..
این که حالت بدی است، وقت تلف کن و دردناک و اشدّ من الاحتضار است. این حالت حالتی است که در وقتی هم که انسان احیاناً ناچار میشود، مانند کسی که منتظر مسافر عزیزی هست، باید خود را به چیزی مشغول کند که از حالت انتظار خارج شود، زیرا دو عیب دارد: یکی اینکه خودش حالتی دردناک است، زمان را کند میکند، مانند وقتی است که انسان در زندان یا در میان خزینه آب داغ است که طاقت ماندن ندارد، هر ثانیه برایش دقیقه است و هر دقیقه ساعت و هر ساعت چند شبانه روز بلکه ماه و سال. عیب دوم این
[١] این مطلب در اینجا خوب بحث نشده است. رجوع شود به ورقههای یادداشت موعود اسلام- انتظار فرج که خلاصهای است از سخنرانی شب ششم کاشان در ٢٨ شعبان ٩٤.