یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٨ - یادداشت عصر امام صادق علیه السلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٣٨

وطن پرستی و ملیت به رهبری ابومسلم خراسانی قیام کردند ..

باید گفت نه انگیزه قیام ملیت بود و نه رهبری نهضت با ابومسلم بود و نه ابومسلم معلوم است که خراسانی یا اصفهانی و حتی ایرانی یا عرب است. درباره هر سه جهت قبلًا بحث شده است ..

٢٢. ضعف و سستی فوق العاده حکومت اموی و اختلافات داخلی خودشان و زد و خوردهای میان آنها که در تاریخ اموی بیسابقه بود (زیرا آنها تنها یک قبیله نبودند، یک حزب بودند و فوق العاده یکدیگر را داشتند و حفظ میکردند) یک شانس بزرگ برای آل عباس بود. در میان عباسیان اختلافات داخلی وجود داشت و لهذا یکدیگر را مثلًا عموها و عموزادگان را زیاد کشتند، منصور عمویش عبداللَّه بن علی و بعضی دیگر را کشت، همچنان که در تاریخ ایران ساسانی و ایران قبل از اسلام از این جنایتها زیاد دیده میشود ولی در امویها دیده نمیشود مگر در چند سال اخیر میان ولید بن یزید و یزید بن ولید و بعد هم میان مروان حمار و خلیفه وقت چنین کشمکشها رخ داد و به همین جهت سبب شد که با اینکه از فعالیت خراسان آگاه بودند و نصر بن سیار حاکم مقتدر وقت به آنها اعلام کرد عملی انجام نشد. نصر بن سیار در گزارش خود به مروان حمار نوشت: