یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٦ - امامت، حفظ دین

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ١٦٦

رهبری - امامت - دیالکتیک

یکی از مسائل مهم در باب رهبری و امامت، مخصوصاً به مفهوم اسلامی امامت، این است که وظیفه به اصطلاح روشنفکر چیست؟ آیا وظیفه روشنفکر و مسئولیت روشنفکر فقط منعکس کردن ناهمواریها و ناهنجاریها و بیدار کردن شعور طبقات استثمارشده و وارد کردن تضاد واقعی طبقاتی در وجدان طبقات محروم و توده است و دیگر جامعه خود به خود و دیالکتیکی وار حرکت میکند؟ یا نه، جامعه بیش از هر چیز نیاز به رهبری و هدایت و امامت دارد. لازمه جبری تضادها تکامل نیست. تکامل بدون هدایت و پیشوایی و رهنمایی و رهبری غیر میسر است. در جزوه از کجا آغاز کنیم؟ صفحات آخر، بحث مفصلی تحت عنوان «مسئولیت و رسالت روشنفکر» طرح کرده است و در صفحه ٣٩ میگوید:.

مسئولیت روشنفکر بهطور خلاصه انتقال ناهنجاریهای درون جامعه به احساس و خودآگاهی مردم آن جامعه است. دیگر جامعه خود حرکتش را انجام خواهد داد ..

البته در چند سطر بعد جملههایی دارد که ضد این مطلب است، نیاز جامعه را به هدایت و راهنمایی تأیید میکند.

امامت، حفظ دین

راجع به اینکه [امام] حافظ و مبقی دین است متکلمین زیاد گفتهاند. غالباً این حفظ به این صورت فرض میشود که مثلًا یک ساختمان ابتدا ساخته میشود و بعد باید از گزند باد و باران و سایر چیزها محافظت شود. لهذا به نظر نمیرسد که ساختمانی که وسیله یک مؤسس بینظیر بنا شد، ضرورتی دارد که نگهدارندهاش در همان حد و قریب به همان حد باشد. مثلًا در طول زمان لازم نیست افرادی