یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٨ - سیره رسول اکرم صلی الله علیه و آله

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ١٣٨

آیت پروردگارند، برای فوت کسی نمیگیرند. با نقطه ضعف مردم مبارزه کرد؛ نه تنها- العیاذ باللَّه- به سود شخصی از آن استفاده نکرد، بلکه مانند ما آخوندها به اصل «خذ الغایات و اترک المبادی» هم که ظاهر صحیح و مشروعی دارد متوسل نشد ..

١٠. رسول خدا و اصلِ با دوستان مروّت (و شاورهم فی الامر، لنت لهم) با دشمنان مدارا (فاعف عنهم، و لاتستوی الحسنة و لا السیئة، ادفع بالتی هی احسن السیئة).

در سلوک افتاده و در مقاصد بلندنظر:

١١. عطف به نمره ٣، گفتیم رسول خدا هم نرم بود به حکم لنت لهم و هم سفت و محکم به حکم فاستقم کما امرت، در امور شخصی نرم و متواضع بود و در اصول محکم. یک شاعر اروپایی گفته: اگر میخواهی با عزت نفس، ملایم، متواضع باشی، در سلوک افتاده باش و در مقاصد بلندپرواز. زعمای ما درست برعکساند، در سلوک مقیدند و سختگیرند و هزارها قید و شرط برایش قائلند اما در هدفها هیچ تقید و علوّ همت و ایده آلی ندارند.

مثال شمشیر:

بعضی از اروپاییان گفتهاند: عقل و تدبیرِ متکی به دقایق علم النفسی و اجتماعی و مقرون به طمأنینه اخلاقی مانند شمشیر بُرنده است که هم نرم است و هم صلب، از مصادمه نمیشکند و میبُرد و با هر مشکلی مواجه شود آن را حل میکند. این مثال خوبی است برای آدم نرم اخلاق و صاحب مسلک که اگر چیزی جلو تیغش قرار گیرد آن را میبرد و اگر چیزی به عرض او تصادم کند خم میگردد، هم قابل انعطاف است و هم برنده و شکننده و خرد کننده، نه مثل کلوخ است و نه مثل سنگ [١] ..

١٢. خلاصه سخنرانی شب ٢١ صفر ٨٢ در مسجد هدایت:.

لقد کان لکم فی رسول اللَّه اسوة حسنة..

یکی از مسائل اجتماعی تاریخی، مسئله پیشرفت سریع اسلام و بررسی علل آن است. از جمله فروعات این مسئله این است که آیا