یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٢ - سیره رسول اکرم صلی الله علیه و آله

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ١٥٢

استعمال صحیحی نیست. استعمال این کلمه در مورد بیان روش و طرز سلوک آن حضرت و منطقی که عملًا به کار میبرده و متدی که در عمل مورد استفاده قرار میداده است صحیح است. تفاوت سیره با تاریخ از نوع تفاوت جهت قضیه منطقی است و خود قضیه. سیره جهت سیر و عمل است. از اینجا معلوم میشود که سیر و عمل آن حضرت مانند قضیه منطقی بر دو قسم است: سیر جهتدار و موجهه و سیر بیجهت و مطلقه. برخی از کارهای آن حضرت جهت مخصوص ندارد و مقتضای شرایط خاص زمانی و مکانی است. در اینجاست که تأسی، لزوم بلکه معنی ندارد، مثل اینکه پیغمبر در کاسه ساخت مصر یا شام آب میخورده و یا فلان سبزی را دوست داشته است. ولی بعضی دیگر جهتدار و هدفدار است که در میان دو کار یکی را به علت اخلاقی یا اجتماعی و تربیتی خاص انتخاب میکرده است، مثل اینکه گرد و حلقه وار با اصحاب مینشسته است ..

٢٥. سیره رسول اکرم مانند خود اسلام یک سیره جامع است، سیره شخصی است که شخصیت همه جانبه دارد. تنها سیره یک عالم یا یک عابد یا یک فرمانده یا یک حاکم یا یک رهبر سیاسی یا یک رهبر مذهبی یا یک واعظ یا یک معلم یا یک قاضی یا یک فرد عادی یا یک مدیر خانواده نیست، بلکه همه اینها با هم سیره یک پیغمبر به نام پیغمبر اسلام را تشکیل میدهد، بلکه سیره جامع است. از یک زاویه که به او نگاه میکنیم عالمی میبینیم و از زاویه دیگر معلمی، از زاویه دیگر واعظ و مبلّغی یا عابدی یا حاکمی یا فرماندهی یا قاضیای یا مدیر خانوادهای یا یک دوست و رفیق با وفا و صفایی.

این است که همه اینها باید مجزا از یکدیگر [تدوین شود.] [١]

٢٦. عطف به نمره ... اشتباه است که بگوییم کار پاکان را قیاس از خود مگیر (البته به مفهوم غلط عامیانهاش) و هم غلط است که بگوییم: