یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠ - یادداشت خلق و خوی نبوی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٠

عالی دارد، خلوص نیت دارد [میگویند] مانعی ندارد، مثل دروغ گفتن برای ساختن یک مسجد یا اصلاح بین الناس یا وادار کردن مردم به عمل خیر یا گریه بر سیدالشهدا علیه السلام ..

[با] دو جریان اباحی ما اکنون به نام استخدام وسیله برای هدف مقدس، در جامعه خودمان روبرو هستیم: یکی در میان بعضی متقدمین و دیگر در میان بعضی متجددین. آن عده از متقدمین حدیثی را بهانه کرده و چراغ سبز دانستهاند که برای اهل بدعت دارد که: فباهتوهم. و این عده از متجددین یک اصل اجتماعی ساختهاند که «هدف وسیله را مباح میکند». هم اینها برای خود چراغ سبز درست کردهاند و هم آنها ..

اینجا نیاز به توضیحی هست و آن اینکه مواردی هست که قدری شبیه ما نحن فیه است ولی عین آن نیست، بلکه انتفاء موضوع است.

از این قبیل است حرمت دم و مال کافر حربی که از راه اینکه فی حد ذاته عملی ناشایست است و فقط برای رسیدن به مقصد اجازه داده شده است نیست، بلکه اساساً کافر معاند حق احترام ندارد. از نظر اسلام احترام، مال موجود یک سر و دو گوش و دو پا نیست، بلکه مال انسان بما هو انسان است. مورد دیگر از قبیل تزاحم دو حق اجتماعی است، مثل فدا کردن مالی برای مال بیشتر و نفسی برای نفوس بیشتر، و از این قبیل [است] مسئله معروف «تترّس» که در فقه، کتاب الجهاد مطرح است. ولی مسئله ما نحن فیه این است که برای تبلیغ دین و ارشاد مردم از وسیله پوچ و باطل نباید استفاده کرد، باطل نباید وسیله ایمان قرار گیرد و قرار نمیگیرد.

یادداشت خلق و خوی نبوی

١. جاذبه سخن پیغمبر.

٢. پرهیز از شعر.

٣. مزاج نیرومند و سالم که هرگز مریض نمیشد