یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٦ - اسلام و عمل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٥٦

به خدا و آخرت را شرط میداند. پس محال است که کسی ضد خدا باشد و در آن دنیا ذخیرهای از عمل صالح داشته باشد ..

و ثالثاً مانعی ندارد که کسی پیرو دین بالخصوصی نباشد و یا لااقل پیرو دین حق یعنی اسلام نباشد ولی عملی را به وجه حسن انجام دهد به طوری که آن عمل، نورانی و ذخیره صالح شمرده شود.

اما البته توفیق انجام عمل صالح برای این گونه اشخاص که پیرو برنامه انبیا نیستند و به اصطلاح قرآن مهتدی نیستند در اعمال نادری است، شاید یک درصد موفقیت باشد. اینها در دنیا که مزرعه آخرت است، نسبت به پیروان برنامه انبیا مانند کسی هستند که تخمی را به زمین صافی بپاشد بدون آنکه برنامه کشاورزی را بهطور علمی یا تجربی عمل کرده باشد، ولی احیاناً دانههایی سبز میشود و گندم میدهد ..

و رابعاً منطق کسانی که میگویند غیر مسلمان یا غیر شیعه فرضاً حسناتی داشته باشند بیثمر است، غلط است مگر آنکه مقصودشان از حسنات حسناتی باشد که حسنه فعلی هستند ولی از جنبه فاعلی به واسطه عناد یا عدم قصد قربت حسنه نیستند، وگرنه محال است که فعلی حسنه بما هو حسنه واقع شود و بیاثر بماند ..

و خامساً با وجود ایمان و اعتقاد به خدا و قیامت و حتی ایمان و اعتقاد به نبوّات، آن چیزی که بیش از هر چیز دیگر مانع قبول اعمال است عناد به معنی تعصب و عدم تسلیم نسبت به حقیقت است چنانکه در صفحه ٣٧ اقسام تسلیم را گفتهایم، و غالباً آنچه در مورد عدم قبول اعمال کفار آمده است که کرماد اشتدّت به الریح فی یوم عاصف ناظر به این خصلت است نه به صرف عدم ایمان ولو تقصیر و جحودی در کار نباشد. البته گناهان بهطور کلی میتوانند مانع قبول واقع شوند (انما یتقبل اللَّه من المتقین)، ریا و عجب و حسد اعمال را ضایع میکنند ..

و سادساً اکثر مردم جهان را نمیتوان گفت معاندند، همان طوری که بوعلی و صدرا گفتهاند. اصل اول سلامت است، عناد انحراف