یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٢ - یادداشت شناخت قرآن - جلسه سوم قرآن در قرآن
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٦٢
اما اللیل فصافون اقدامهم تالین لاجزاء القرآن یرتلونه ترتیلًا، یحزنون به انفسهم و یستثیرون به دواء دائهم، فاذا مروا بآیة فیها تشویق رکنوا الیها طمعاً و تطلعت نفوسهم الیها شوقاً و ظنوا انها نصب اعینهم و اذا مروا بآیة فیها تخویف اصغوا الیها مسامع قلوبهم و ظنوا ان زفیر جنهم و شهیقها فی اصول آذانهم..
امام سجاد علیه السلام در دعای ختم القرآن صحیفه میفرماید:.
اللّهم صلّ علی محمد و آل محمد و اجعل القرآن لنا فی ظلم اللیالی مونساً من خطرات الوساوس و نزغات الشیطان حارساً و لاقدامنا عن نقلها الی المعاصی حابساً..
خلاصه این جهت [١]، قرآن را با روح انسان آمیخته میسازد برخلاف قسمت اول یعنی تعلیم محض که اثرش روی بشر بسیار کم است. بهطور کلی اثر عقل و فکر و اندیشه مجرد روی بشر ضعیف است. به قول اقبال:.
حقیقتی که از راه عقل محض به دست آید نمیتواند آن حرارت اعتقاد زندهای را داشته باشد که تنها با الهام شخصی حاصل میشود. به همین دلیل است که عقل محض چندان تأثیری در نوع بشر نکرده ..
آیات قرآن در این زمینه:.
و الصافات صفاً. فالزاجرات زجراً. فالتالیات ذکراً.
[١] اینکه در یک جا میفرماید: لو انزلنا هذا القر ان علی جبل لرأیته خاشعاً متصدعاً من خشیة اللَّه مقصود جنبه غیرتفکری قرآن است، یعنی مقصود [این است که] نیروی تحریکی و جاذبه و حرارتِ نرم کن هر فلز و هر سنگ را دارد.