یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٤ - اسلام و عمل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٦٤

قرآن شامل اینها نیست.

خیرات دوبعدی و یک بعدی:

زیرا نیک و خیر در مقیاس الهی دو بعدی است نه یک بعدی، تنها توجه به آثار نیست، به روح و جان عمل یعنی نیت نیز نظر هست ..

و اما برویم سراغ کسانی که به قصد قربت ولی در غیر حیطه اسلام کار خیر انجام داده و میدهند، آنها چطور؟ (این بود خلاصه شب دوم) ..

شب سوم: قل ان کنتم تحبون اللَّه فاتّبعونی..

درباره افرادی که تابع یکی از ادیان آسمانی هستند ولی مسلمان نیستند و احیاناً عمل آنها مقرون به انگیزه خدایی و آخرتی هست باید گفت اعمال آنها مقبول است، زیرا شرایط، هم از جهت فعلی و هم از جهت فاعلی فراهم است. دلیل مخالفین پاداش، شامل حال اینها نیست. اما دلیل عقلی آنها مبنی بر اینکه پس چه فرقی میان مسلمان و غیر مسلمان هست، جواب این است: فرقی که هست همان فرقی است که میان یک نفر سرپرستدار و راهنمادار با یک نفر بی سرپرست و بیراهنما هست، به اصطلاحِ قرآن فرق همان فرق مهتدی و غیرمهتدی است (فان اسلموا فقد اهتدوا)، فرق همان فرق بیماری است که تحت نظر و برنامه پزشک است با کسی که بدون برنامه متخصص عمل میکند و گاهی عملش درست و گاهی نادرست است، پس از رجوع به طبیب به او میگوید فلان کارت خوب بود اما فلان کار و فلان کارت بد بود ..

برنامه سیر و سلوک انسان منحصر به کارهای تعاونی نیست، هزاران محرمات و مکروهات ترک کردنی و واجبات و مستحبات انجام دادنی است که شخص مورد نظر عملًا از اجتناب و ارتکاب آنها محروم است. آقای پاستور و ادیسون فرضاً خدمتش به بشریت مقبول باشد، از شرب خمر و ... اجتناب نکرده و به فیض روزه و نماز و حج و هزاران جزئیات دیگر نایل نشده است، امکان ندارد که به پای یک ادیسون مسلمان و پاستور مسلمان برسد ..

اما آیات: آیه سراب ناظر به اعمال خیره کننده بیروحی است