یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٨ - احتجاجات قرآن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٤١٧

و باز چنانکه میدانیم هنر منطق- به شرط مراقبت و رعایت کامل- فقط جلوگیری از یک نوع خطاهاست یعنی خطای در سازمان دادن به مواد و مصالح فکری، و به عبارت دیگر هنر منطق جلوگیری از خطای در صورت است نه خطای در ماده، و حال آنکه لااقل نیمی از خطاهای فکری بشر خطاهایی است که در مواد و مصالح فکر و اندیشه بشر پیدا میشود نه در کیفیت سازمان دادن به آنها ..

در تحول فکری جدید اروپا که به وسیله فرنسیس بیکن انگلیسی و دکارت فرانسوی آغاز شد، کوشش شده است که راهی و منطقی اختراع شود که جلو خطای ذهن را در مواد و مصالح اولیه بگیرد ..

در این زمینه کوششها به عمل آمده است، راههای خطای در ماده تا حد زیادی نشان داده شده است. هرچند هنوز بشر نتوانسته آنطور که خطاسنجی مربوط به صورت را تحت ضابط و قانون کلی درآورده خطاسنجی مربوط به ماده فکر را تحت ضابط و قانون کلی درآورد و شاید هرگز این جهت میسور نباشد، ولی همین تذکرات و نشان دادن و متذکر شدن اینکه علت اینکه بشر یک ماده فکری غلط را به جای صحیح انتخاب میکند چیست، بدون شک در محفوظ ماندن از آن خطاها بسیار مؤثر است و اگر هم روزی ضابطهای قطعی برای جمیع علوم در این زمینهها کشف و اختراع شود مدیون و مرهون تذکراتی است که در این زمینه داده شده است ..

قرآن کریم اول کتابی است که راههای خطای دستگاه عقل و فکر بشر را نشان داده است ..

تذکرات قرآن کریم در این زمینه و همچنین بیانات فلاسفه جدید در این موضوع و مقایسه میان آنها بسیار جالب و جاذب است. ما در جزوه تدریسی تاریخ فلسفه جدید نظرات آن دانشمندان را در این زمینه ذکر کردهایم و در این درس تذکرات قرآنی را ذکر میکنیم. دانشجویان، خود میتوانند به مقایسه بپردازند.