یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦ - اسلام و عمل
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٦
فی الدنیا بسعادة الحیوة و فی الآخرة بنعیم الجنة، فلاینافی ما ورد ان الکفار یؤجرون فی مقابل حسناتهم بشیء من حسنات الدنیا قال تعالی: فمن یعمل مثقال ذرة خیراً یره [١] ..
١١. بعضی آیات به این مضمون است:.
انّی لا اضیع عمل عامل منکم من ذکر او انثی..
هرچند «عامل منکم» است، اما به قرینه کلمه «انّا» و تناسب حکم و موضوع فهمیده میشود که مقصود این است: مقام ربوبیت اجلّ از این است که عمل نیک را بیاثر باقی بگذارد، کما اینکه در بعضی آیات میفرماید: انا لانضیع اجر من احسن عملًا. یا: ان اللَّه لایضیع اجر المحسنین.
انواع اعمال خیر که عقل به خوبی آنها حاکم است:
پس مضمون این است که محال است عملی بر وجه نیک صورت بگیرد و در نزد خدا ضایع بماند، و این را باید بهطور کلی به منزله یک اصل تلقی کرد. چیزی که هست اعمال بر دو نوع است: بعضی اعمال تعبدی است و از عقلِ خارج و پیغمبرِ خارج باید الهام و دستور گرفت و بدون آن عملی نیست، مانند نماز و روزه و خصوصیات تعبدی، و بعضی دیگر تعبدی نیست [٢] و به اصطلاح از مستقلات عقلیه است و وجدان به حسن آنها حاکم است و پیغمبرِ داخل یعنی عقل کافی است برای الهام بخشی و دستور دادن، نظیر رسیدگی به مجروحین جنگ و تشنگان آنها و پرستاری بیماران بالاخص مجذومین و مسلولین و مانند حمایت از مظلومین و محکومین به فشار و حبس و شکنجه در بعضی کشورها که از کشورهای دیگر به حمایت آنها برمیخیزند یا شرکت در تعلیمات
[١] یا آنکه مراد حبط است که در صورت عناد پیدا میشود، چنانکه در صفحه ٤٤ خواهد آمد.[٢] یعنی بعضی اعمال حسنه است که حسن فاعلی آنها توقف دارد به اینکه انسان از شرع الهام بگیرد و بعضی دیگر به طوری است که عقل و وجدان کافی است که به آنها حسن فاعلی ببخشد.