یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٣ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٧٣

السموات و الارض و هو العزیز الحکیم..

در اول سوره حدید میفرماید:.

هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن و هو بکل شیء علیم..

در سوره حمد اسماء: اللَّه، رب، رحمن، رحیم، مالک یوم الدین ذکر شده است و در سوره توحید: هو اللَّه، احد، صمد، به اضافه سلب والدیت و مولودیت و شریک داشتن ذکر شده است ..

راجع به صفات بحث عمیقی پیش آمده است که آیا صفات خداوند مغایر با ذات اوست یا عین ذات او؟ اشاعره معتقد به مغایرت شدهاند و عقیده ما شیعیان عینیت است. معتزله اساساً منکر صفات شدهاند و آنها فقط به این دلیل خود را اهل التوحید میخوانند که قائل به صفت نیستند:

الاشعری بازدیاد قائلة و قال بالنیابة المعتزلة.

آیا مسئله صفات را اول بار جهم بن صفوان طرح کرد؟:

اهل تاریخ مدعی هستند که مسئله صفات را اولین بار مردی به نام جهم بن صفوان در زمان امویین عنوان کرد. رجوع شود به آخر فجرالاسلام و جلد اول تاریخ ادبیات ادوارد براون و تاریخ علم کلام شبلی نعمان ..

در تفسیر صافی ذیل آیات آخر سوره حشر از توحید صدوق نقل میکند که حضرت صادق علیه السلام فرمود:.

ان للَّه تبارک و تعالی تسعة و تسعین اسماء من احصاها دخل الجنة..

و شیخ صدوق گفته است:.

احصائها هو الاحاطة بها علماً و الوقوف علی معانیها و لیس