اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٢ - ١٠٠- هرگز از سكوت غمگين نمىشود

تأثير كلام را فهميده باشد سكوت را شعار خود قرار داده و بدون دقت و تفكر سخن نمى‌گويد و كسى كه اطلاع و احاطه بر آثار لطيف و خصوصيات دقيق و باريك سكوت پيدا كرده و سكوت را نگهبان امين اسرار و حقائق قلبى خود قرار داده است، البته كلام و سكوت چنين آدم، عبادت خواهد بود و كسى بر اين عبادت او آگاهى نمى‌يابد بجز پادشاه با جبروت كه خداوند متعال است. [١]

ابن ابى الحديد در ذيل اين فراز مى‌گويد: پرهيزگار از فوت كلام و سخن نگفتن محزون و ناراحت نمى‌شود، زيرا سكوت را غنيمت مى‌داند، نه خسران و زيان‌

(لانه يَرى الصمتَ مَغْنَماً لا مَغْرَماً) [٢])

آرى پرهيزگاران ساكتان ناطقند، آنها گرچه ساكتند ولى روش و منش آنها گوياى ارزشهاى اخلاقى است آنها مجسمه و تابلوى تمام‌نماى قرآنند، قرآن هم امر و هم نهى مى‌كند و ساكت ناطق است‌

(القرآن آمر زاجرو صامتٌ ناطق). [٣]

رسول اكرم (صلى الله عليه وآله) مى‌فرمايند: «چهار چيز است كه فقط مؤمن دارا است، يكى از آنها سكوت است و آن اولين عبادت است». [٤]

امام صادق (عليه السلام) مى‌فرمايند: كسانى كه قبل از شما بودند، سكوت را فرا گرفتند و شما سخن را، اگر فردى از شما خواست متعبّد و عبادت كننده (با خلوص نيت) باشد، بايد سكوت را قبل از آن به مدت ده سال فرا گيرد، اگر اين كار

را به خوبى انجام داد و صبر بر آن كرد، متعبّد مى‌شود وگرنه بايد بگويد: من اهليت آنچه را در نيت دارم، ندارم‌ «ما انا لِما اروم بِاهْل». [٥]

از نبى اكرم (صلى الله عليه و آله) نقل شده كه حضرت به مردى كه نزد ايشان آمده بود فرمودند: «آيا

[١]. مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة، باب ٢٧.

[٢]. شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، جلد ١٠، صفحه ١٦٠.

[٣]. نهج‌البلاغه، خطبه ١٨٣ صبحى صالح و ١٨٢ فيض الاسلام.

[٤]. بحار الانوار، جلد ٧٧، صفحه ٨٨.

[٥]. بحار الانوار، جلد ٧٨، صفحه ٢٢٨ ..