اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٢ - ٩٤- فراموشكارِ دستورات الهى نيست

است و سهو عبارت از زوال آن صورت از مُدركة فقط است نه حافظه». [١]

پس متقى آنچه را كه خداوند فرموده، در خاطر دارد و نسيان و غفلت نمى‌كند، زيرا دائماً عمل به آن اعمال مى‌كند و دائماً ملاحظه و مداومت بر حاضر كردن آن دستورات در صفحه ذهن دارد، و گرچه براى او سهو رخ دهد ولى نسيان به او دست نمى‌دهد، به طورى كه دستورات الهى از حافظه او محو شود. گوئى حافظه آنها كتاب الهى است كه دستورات آن در آن نقش بسته است و هر روز و هر شب به سراغ آن مى‌روند.

اصولا نسيان و فراموشى در جائى است كه مطلبِ دانسته شده كه در حافظه جا گرفته، توجه به آن نشود ولى وقتى مطلبى است كه هر چند وقت يك بار انسان، آن را از حافظه بيرون كشيده و مورد نظر و توجه قرار مى‌دهد، فراموش نمى‌شود.

كسى كه احكام و دستورات و مطلوبهاى الهى را مورد توجه قرار داد و در حافظه خود با ممارست حفظ كرد، اعمال خودرا سعى مى‌كند بر اين دستورات و اين كتاب الهى وفق دهد، تا اين كه در عمل هم كتابى ديگر شود، كتابى كه عملا آنچه را خداوند فرموده نشان مى‌دهد، چنين انسانى هر وقت بخواهد سخن گويد، يا فعلى انجام دهد، بر كتاب خداوند عرضه مى‌كند و آنچه او مى‌خواهد مى‌گويد و آنچه او مى‌طلبد، انجام مى‌دهد، چنين شخصى موجبات غفلت را زدوده و قلب را متوجه ياد حق و دستورات حقّه كرده است و او است كه به مقصد فلاح و رستگارى حركت مى‌كند و خواهد رسيد.

چون توضيح بيشتر را در ضمن فرازهاى سابق تحت عنوان غفلت و ذكر داده‌ايم، به همين مقدار بسنده مى‌كنيم.

مرحوم الهى، در ذيل اين فراز (و لا ينسى ما ذكر) گويد:

[١]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ١٢، صفحه ١٥٢ ..