اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٤ - صبر در برابر شدايد و ناملايمات
مرحوم محدث قمى در سفينة البحار در ذيل ماده «جُعَل» حكايتى جالب و آموزنده را نقل مىكند، وى مىگويد از شيخ ابى الحجاج الاقصرى كه مرد عارفى بود، روزى سؤال شد: شيخ و
استاد تو كيست؟ گفت: شيخ من «ابوجِعران» است (ابوجعران نوعى سوسك كثافتخوار است). [١]
گمان كردند او شوخى و مزاح مى كندف گفت من مزاح نمى كنم، گفتند چگونهچنين چيزى ممكن است؟ گفت: شبى از شبها در زمستان بيدار بودم نا گهان ديدم ابوجِعران از مناره چراغ آن بالا مى رود و ليز ميخورد و بر مى گردد شمارش كردم كه هفتصد مرتبه ليز خورد و افتاد وخسته نشد، در خود تعجب كردم سپس براى نماز صبحبيرون رفتم وباز گشتم وناگهان ديدم كه سر انجام بر بالاى مناره در كنار فتيله نشسته است من هرچه پيدا كردم از او پيدا كردم واز او صبر و ثبات و استقامت را با جديّت فراگرفتم.[٢]
ى يك سوسك معلم عارفى مىشود و به او درس استقامت مىدهد و از اين معلمها زياد است، ولى متعلّم كم است، آيا ما در كارها به اندازه اين حيوان كوچك استقامت داريم، اين حيوان طبق شمارش اين عارف هفتصد مرتبه تلاش كرد و خدا مىداند، قبل و بعد از ديدن اين عارف چند مرتبه ديگر اين كار را تكرار كرده بود خداوند اگر توفيق فراگيرى حكمت و استقامت را از انبياء و اولياء خود به ما نمىدهد كه داده است، توفيق فراگيرى آن را از سوسك و حيوانى ديگر به ما دهد،
[١]. به اين نوع سوسك ابوجِعران گويند زيرا كثافت و مدفوع خشك حيوانات را در خانهاش جمع و ذخيره مىكند از امور عجبيه اين حيوان اين است كه از بوى گل و بوى طيّب مىميرد و اگر به نزديك كثافات و مدفوع برده شود، زندگى مىكند و دو بال دارد كه ديده نمىشود مگر وقتى كه پرواز كند، شش پا دارد و به عقب راه مىرود و با اينگونه راه رفتن به خانه خود هدايت مىشود و عادت آن است كه مواظب افراد خواب است وقتى براى قضاء حاجت براى دستشوئى رفتن بيدار مىشوند دنبال آنها راه مىافتد زيرا ميل زياد به مدفوع دارد (سفينة البحار، جلد ١، صفحه ١٦٥- ١٦٤).
[٢]. همان مدرك ..