اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٠ - عوامل خطا و لغزش
شارَكَها فى عُقُولها»:
«كسى كه مستبد و خودرأى شد، هلاك مىشود و كسى كه با بزرگان مشورت كرد در عقلهايشان شريك شده است» [١] و شريك از شريك ديگر استفاده مىكند و طبيعى است كه اگر چند عقل به هم ضميمه شوند كمتر به خطا مىافتد، تا يك عقل منفرد.
از رسول گرامى سؤال شد:،
«مَا الحَزْم»:
«دورانديشى و آيندهنگرى و استوارى در امور چيست» فرمودند
: «مُشاوَرةُ ذَوى الرّأى و أتِّباعهم»
«مشورت با صاحبان فكر و انديشه و متابعت كردن از آنها». [٢]
به قول مولى نظر و فكر بسيار است ولى نظرى كه مصاب و رساننده به هدف و ثابت باشد، بسيار كم است
، «الرأىُ كثيرٌ و الحَزْمُ قليل» [٣])
ولى مىتوان با سفارش پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله) به اين قليل دست يافت، كسى كه در امور خود تن به مشورت دهد و آيات الهى را مدّنظر گيرد: وَ امرُهُم شُورى بينَهم [٤] وشاوِرْهُم فِى الامر [٥] به صلاح و سداد نزديكتر است و حيران و پشيمان نخواهد شد.
مولى على (عليه السلام) مىفرمايند رسول اللّه (صلى الله عليه وآله) مرا به سوى يمن فرستادند و سفارش كردند كه:
«يا علىّ ما حارَ مَنْ استخار و لانَدم مَنْ اسْتَشارَ»
«اى على، كسى كه طلب خير كرد حيران نمىشو و كسى كه مشورت كرد پشيمان نمىگردد». [٦]
كسى كه با صاحبان عقل مشورت كرد از انوار عقول آنها نور گرفته است: «مَنْ
[١]. بحار الانوار، جلد ١٨، صفحه ٣٨٢ (احاديث از اول بحث تا اينجا را نيز مىتوانيد در، جلد ٤ ميزان الحكمه، صفحه ٣٥ تا ٤٠ در بحث رأى بيابيد).
[٢]. سفينة البحار، جلد ١، صفحه ٧١٨ در بحث «شَور».
[٣]. غرر الحكم، ميزان الحكمه، جلد ٤، صفحه ٤٠.
[٤]. سوره شورى، آيه ١٥٩.
[٥]. سوره آل عمران، آيه ١٥٩.
[٦]. بحار الانوار، جلد ٧٥، صفحه ١٠٠ ..