اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١١ - علامات زاهد

انَّ العامِلَ لِثَوابِ الآخِرة هو الزّاهِد فى عاجِل زَهْرَةِ الدنيا ...»:

«همانا علامت و نشانه زاهدان در دنيا كه رغبت و ميل به آخرت دارند، اين است كه ترك مى‌كنند هر چيزى را كه ناخالصى دارد (و هر مال مشتبهى را كنار مى‌گذارند) و هر رفاقت و دوستى را به آن دل نمى‌بندند، و هر مصاحب و همنشينى را كه غير از مطلوب و محبوب آنها اراده كند، كنار مى‌گذارند، (با افرادى كه ميل به دنيا و دلبستگى به آن دارند، و از آخرت غافلند مراوده و رفت و آمد ندارند) آگاه باشيد كسى كه براى ثواب آخرت عمل مى‌كند، او زاهد در اين دنيا است ..». [١]

در روايتى مولى مى‌فرمايند:

«الزاهِدُ فِى الدُّنيا كُلَّما ازْدادَتْ له تجلّيا ازداد عنه تَوَليّاً»:

«زاهد در دنيا هر چه براى او بيشتر تجلى و جلوه كند، او بيشتر تولّى كرده و پشت مى‌كند». [٢]

در ذيل آيه ٢٨ سوره كهف: وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِىِّ .... در تفسير برهان از على بن ابراهيم روايت مى‌كند كه اين آيه در برخوردى كه به وسيله يك متكبّر ثروتمند با سلمان پيش آمد، نازل شد.

داستان از اين قرار است كه سلمان پوششى از پشم داشت كه از آن براى سفره و پوشش استفاده مى‌كرد، روزى مردى به نام «عُيينَة بن حصين» وارد بر پيامبر (صلى الله عليه و آله) شد، در حالى كه سلمان خدمت حضرت بود، فرياد زد يا رسول الل (صلى الله عليه و آله) ه وقتى ما بر تو وارد

مى‌شويم، اين مرد و هم نوعانش را از نزد خود بيرون كن، پس از رفتن ما هر كس را مى‌خواهى بپذير! [٣]

براى اين گونه مردمان بى‌خبر از حقائق كه چشم آنها به دنيا است و از راه و روش زاهدان بى‌خبرند جاى تعجب نيست، كه چنين با زاهدان دنيا برخورد كنند.

[١]. تحف العقول، صفحه ١٩٦- ميزان الحكمه، جلد ٤، صفحه ٢٥٣.

[٢]. بحار الانوار، جلد ٧٧، صفحه ٤١٩- همان مدرك، ميزان الحكمه.

[٣]. تفسير برهان، جلد ٢، صفحه ٤٥٦، به نقل از عرفان اسلامى، جلد ٢، صفحه ٤٦٥ ..