اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠١ - مجاهدت

دوست داشت محروم مى‌كرد، و اينجا نفس را به كارهاى سنگين وامى‌دارد، به كارهائى كه سستى برايش به خرج مى‌دهد، و اين كار كسانى است كه براى خدا عمل مى‌كنند، يكى از بزرگان وقتى نماز عصرش فوت مى‌شد، زمينى كه قيمتش صدهزار درهم بود، براى جبران آن در راه خدا داد، و ديگرى نماز جماعتش در شب ترك شد و آن شب را به شب‌زنده‌دارى مشغول شد، ديگرى نماز مغرب را به تأخير انداخت براى جبران آن دو بنده آزاد كرد و از ابن ربيعة دو ركعت نماز صبح قضا شد و بنده‌اى آزاد كرد. بعضى براى مجاهدت با نفس، روزه يك سال يا حج با پاى پياده يا صدقه دادن تمامى مال را بر خود واجب مى‌كردند.

در روايتى در مصباح الشريعة از امام صادق (عليه السلام) آمده:

«طوبى لعبد جاهد اللّه نَفْسَه و هواه»:

«خوش به حال بنده‌اى كه با نفس و هواى خود مجاهدت كند!» [١]

خداوند هم فرمود: وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ‌: «و كسانى كه در راه ما مجاهدت كردند، راههاى خود را به آنها نشان داده، و هدايتشان مى‌كنيم، و خداوند با احسان كنندگان است». [٢]

حكايت شده كه عده‌اى به عيادت عمر بن عبدالعزيز آمدند، و در بين آنها جوان لاغراندامى بود، عمر بن عبدالعزيز به او گفت: اى جوان چه به تو رسيده كه اين قدر لاغر و نحيف هستى؟ جواب داد: دچار بيمارى شده‌ام، گفت چه بيمارى به جان تو افتاده؟ گفت: اى اميرالمؤمنين شيرينى دنيا را چشيدم تلخ يافتم، و نزد من خوشى و زيبائى و شيرينى دنيا كوچك آمد، و طلا و سنگش مساوى آمد، و گويا به عرش پروردگارم به طور واضح نظر مى‌كنم، و مردم را مى‌بينم كه به طرف بهشت و آتش مى‌روند، پس روزم را به تشنگى، و شبم را به شب زنده‌دارى به سر

[١]. محجة البيضاء، جلد ٨، صفحه ٧٠.

[٢]. سوره عنكبوت، آيه ٦٩ ..