اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٩ - فضيلت شكر

شكر شيطن لعين طعنه در مردم زد كه‌ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ‌ [١]: «بيشترين فرزندان آدم (عليه السلام) را شكرگزار نمى‌يابى»، يعنى رهروان اين مسير به واسطه وساوس من كم هستند، و اكثر آنها از اين مسير خارج مى‌شوند، و خداوند هم او را تصديق كرده، و فرموده:) قَلِيلٌ مِّنْ عِبَادِىَ الشَّكُورُ: «كمى از بندگان من شاكر هستند». [٢]

خداوند شكر را مايه ازدياد نعمت دانسته و فرموده كه اگر شكر كرديد، نعمتهاى شما را زياد مى‌كنم: لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَازِيدَنَّكُمْ‌ [٣] و اين زيادى را مطلق فرموده، و استثنائى نكرده، يعنى براى هر چه شكر كرديد زياد مى‌كنم.

ولى در پنج مورد استثناء به اين اطلاق زده و مقيد كرده است، يعنى در پنج مورد اگر خودش صلاح ديد مى‌دهد:

١- بى‌نيازى‌ فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شَاءَ: «بزودى بى‌نياز مى‌كند خداوند شما را از فضل خودش اگر خواست». [٤]

٢- اجابت دعا فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شَاءَ: «اجابت مى‌كند آنچه را مى‌خوانيد اگر خواست». [٥]

٣- رزق‌ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ: «كسى را كه مى‌خواهد روزى مى‌دهد». [٦]

٤- آمرزش و مغفرت‌ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ: «و خداوند گناه كمتر از شرك را مى‌آمرزد براى كسى كه بخواهد». [٧]

٥- توبه‌ وَيَتُوبُ اللهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ: «و قبول مى‌كند خداوند توبه كسى را كه‌

[١]. سوره اعراف، آيه ١٧.

[٢]. سوره سبأ، آيه ١٣.

[٣]. سوره ابراهيم، آيه ٧.

[٤]. سوره توبه، آيه ٢٨.

[٥]. سوره انعام، آيه ٤١.

[٦]. سوره شورى، آيه ١٩.

[٧]. سوره نساء، آيه ٤٨ ..