اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٠ - راضى نبودن به عمل كم و زياد نديدن عمل كثير

روز عيدى قبّره‌اى (به آن چكاوك يا كاكلى هم گويند كه تقريباً كمى كوچكتر از گنجشك است) به ديدن سليمان آمد، و

ران ملخى را در حالى كه در دهان داشت آورد؛ شيوا و رسا به خواندن پرداخت، و اعتراف كرد كه هديه‌ها برحسب قدر و اندازه هديه كننده آنها است.

خدايا تو خود مى‌دانى اعمال ما در برابر دستگاه تو از ران ملخى كمتر و عظمت تو بيشتر از سليمان (عليه السلام) و قابل مقايسه نيست، ولى به كرمت بنگر به اعمال ما!

بارى پرهيزگاران چگونه به اعمال خود اميدوار شوند و به آنها مغرور و غرّه شوند كه مى‌دانند تا مشمول رحمت و فضل الهى نشوند، ره به جائى نمى‌برند، آنها كه هيچ، پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله) هم به لطف الهى دل بسته است.

در روايتى از رسول خدا آمده كه فرمودند:

«اعلَمُوا انّه لن يَنْجُوا احدٌ منكم بِعمله قالوا: ولا انتَ يا رسول اللّه؟ قال: و لا انا، الّا ان يَتَغَمّدنى اللّه بِرَحْمَة منه و فَضْل»:

«آگاه باشيد كه احدى از شما بوسيله عملش نجات پيدا نمى‌كند، گفتند: حتى شما يا رسول الله؟ فرمود: آرى و من نيز مگر اين كه خداوند مرا در رحمت و فضل خود گيرد». [١]

ما چه كرده‌ايم كه توقع نجات داشته باشيم، چه مقدار عمل انجام داده‌ايم كه بشماريم، مولى الموحدين على (عليه السلام) در خطبه ٥٢ نهج‌البلاغه چنين مى‌فرمايد:

«فَوَاللّهِ لو حَنَنْتُم حَنِينَ الؤلَّهِ العِجَالِ وَ دَعَوتُم بِهَدِيلِ الحَمامِ و جَأَرْتُم جُؤَارَ مُتَبَتِّلِى الرُّهبَانِ و خَرَجتُم الَى اللهِ مِنَ الأموَال وَ الاولاد التِماسَ القُربَةِ اليهِ فِى ارتِفاعِ دَرَجَة عِندَهُ أو غُفْرانِ سَيّئَةٍ أَحْصَتْها كُتُبُهُ و حَفِظَتْها رُسُلُهُ لَكانَ قَلِيلا فِيما أَرجُولِكُم مِنْ‌

[١]. كنز العمال، خبر ٥٣٩٤ تا ٥٣٩٧ و خبر ٥٣١٦، ميزان الحكمه، جلد ٧، صفحه ٢٧ ..