اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤ - مقام ابرار

منعكس است. «طريحى» در «مجمع البحرين» در ماده «سجن» درباره سجّين گويد:

«و فى التفسير هو كتابٌ جامعٌ ديوانُ الشّر دوّن اللّهُ فيه اعْمالَ الكفرة و الفَسَقَة مِنَ الجِنِّ وَ الانس»:

«در تفسير آمده است كه سجين كتابى است جامع ديوان بديها كه خداوند اعمال كافران و فاسقان جنّ و انس را در آن تدوين كرده است». البته طريحى روشن نساخته كه اين تفسير از معصوم است يا غير او. [١]

در سوره‌هاى انفطار و مطففين، به طور مجمل درباره ابرار و فجّار سخن آمده است و به طور مشروح، خصوصاً درباره ابرار در سوره دهر (انسان) بيان گرديده است. آنجا كه مى‌فرمايد: إِنَّ الْابْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْس كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوراً- عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيراً: «نيكان از جامى مى‌نوشند كه با عطر

خوشى آميخهت است* از چشمه‌اى كه بندگان خاص خدا از آن مى‌نوشند، و از هر جا بخواهند آن را جارى مى‌سازند». [٢]

در حديثى از امام باقر (عليه السلام) درباره اين چشمه آمده:

«هِىَ عَينٌ فى دارِ النّبى (صلى الله عليه وآله) تَفْجُر الى دوُر الانْبياء و المؤمنين»:

«اين چشمه‌اى است در خانه پيغمبر اسلام (صلى الله عليه وآله) كه از آنجا به خانه ساير پيامبران و مؤمنان جارى مى‌شود». [٣]

در ادامه اين سوره، سخن از بهشت و حرير و تكيه زدن بر تختهاى زيبا زير سايه درختان بهشتى و چيدن ميوه‌هاى بهشت است و اين كه گرداگرد ابرار ظرفهاى نقره و قدحهاى بلورين مى‌گردانند (كنايه از اين كه بهترين غذاها و نوشيدنى‌ها براى آنها آماده است)، از چشمه‌اى كه «سلسبيل» نام دارد شراب بهشتى نوشند، نوجوانانى چون مرواريد گرداگرد آنها به خدمت مشغولند، لباسهاى حرير نازك و

[١]. تفسير نمونه، جلد ٢٦، صفحه ٥- ٢٥٤.

[٢]. سوره دهر (الانسان)، آيات ٦- ٥.

[٣]. تفسير (نور الثقلين)، جلد ٥، صفحه ٤٧٧ و (روح المعانى)، جلد ٢٩، ص ١٥٥، به نقل از تفسير نمونه، جلد ٢٥، صفحه ٣٥٠ ..