اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٤ - همسايه بد

آفرين باد بر چنين مكتبى كه اين‌گونه ارزشهاى انسانى را زنده مى‌كند، چه كسى توانسته مثل امام سجاد (عليه السلام) و پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله) درباره رعايت همسايه سخن گويد؟!

امام سجاد (عليه السلام) در رساله حقوق خود كه پنجاه حق را براى هر انسانى مى‌شمارند، درباره حق همسايه چنين مى‌فرمايند: حق همسايه اين است كه در غياب (آبروى) او را حفظ كنى و در حضور احترامش را نگه دارى، و در هر حال يار و مددكارش باشى، در پى عيب‌جوئى او نباشى، براى پيدا كردن بديهايش كنجكاوى نكنى، اگر تصادفاً و بدون قصد و تعقيب، به عيبى در او برخوردى، بايد سينه‌ات دژى محكم و پرده‌اى مستحكم باشد كه با سر نيزه هم نتوان بدان راز دست يافت، اگر با كسى راز مى‌گويد، گوش مده، او را در سختيها وامگذار، در نعمت بر او رشك و حسد مبر، از خطايش بگذر، لغزشش را ناديده گير، اگر نادانى كرد تو بردبارى كن، مسالمت را از دست مده، زبان بدگويان را از او بگردان، دغل كارىِ نصيحتگو (ىِ منافق) را بر او فاش گردان و با وى خوشرفتار باش! [١]

رسول گرامى (صلى الله عليه و آله) نيز مى‌فرمايند: اگر از تو كمك خواست ياريش كن، اگر از تو قرض خواست به قرض او بده و اگر نيازمند شد، به او برگردان (و ببخش) و اگر

به او خير رسيد تبريكش گوى و اگر مريض شد به عيادتش برو و اگر مصيبتى به او رسيد، تعزيت و تسليتش ده، و اگر فوت كرد به دنبال جنازه‌اش برو و ديوار خانه خود را طورى بلند مكن كه راه باد را بر او ببندد مگر به اجازه او باشد و اگر ميوه‌اى خريدى، به او هديه كن و اگر نكردى (به هر دليلى بود) پنهانى به خانه‌ات وارد كن و مواظب باش فرزندانت بيرون نبرند، كه فرزندان او احساس نقص و كمبود كنند و با دود ديگ خود كه پخت و پز مى‌كنى، او را اذيت مكن، مگر اينكه مقدارى هم به او دهى! [٢]

[١]. تحف العقول، در كلمات امام سجاد (عليه السلام).

[٢]. بحار الانوار، جلد ٨٢، صفحه ٩٤ ..