اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٧ - عفو و گذشت

صريحاً لعنت شده و يكى آيه ٢٧ سوره بقره كه كنايتاً شده ذكر فرمودند. (و هر دو را ما قبلا ذكر كرديم).

بعضى از اين روايات گرچه در مورد ارحام و بستگان نزديك بود، ولى بعضى ديگر از روايات و آيات عنوانى اعم داشتند و از انسانها خواسته بود كه پيوندها را نگسليد، گرچه طرف مقابل چنين كند.

بعضى را مى‌بينيم همسايه ديوار به ديوار هستند ولى سال به سال رفت و آمد نمى‌كنند بلكه اگر يكديگر را نيز ببينند به هم حتى سلامى نمى‌كنند، در حالى كه پيامبر (صلى الله عليه و آله) فرمودند:

«حُرْمَة الجارِ عَلى الجارِ كَحِرمَةِ أمّة»:

«حرمت و احترام همسايه بر همسايه مانند احترام مادر است». [١] همانگونه كه بايد به او احترام گذارى و نيز بين مهاجرين و انصار نوشتند: «الجار كالنفس»: «همسايه مثل نَفْس خود انسان است». [٢]

و در روايتى پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله) همسايه‌ها را سه قسمت كردند: يكى آنها كه سه حق دارند: حق همسايگى و حق اسلام و حق خويشاوندى، دوم آنها كه دو حق دارند: حق اسلام و حق همسايگى، و سوم آنكه يك حق دارد، و آن كافر است كه فقط حق همسايگى دارد، [٣] پيامبر (صلى الله عليه و آله)

حتى براى كافر نيز حق همسايگى قائل شده كه بايد مراعات شود گرچه او از شما ببرد، مگر پيامبر (صلى الله عليه و آله) به سراغ آن يهودى كه خاكستر بر سر حضرت مى‌ريخت، نرفتند و چه بسا آنها با اين مراودات و رفت و آمدها و اينگونه اخلاق مسلمان شوند.

و بالاتر از همسايه چه بسا دو برادر و دو خويش كه رَحِم محسوب مى‌شوند، سال به سال به سراغ هم نمى‌روند از بعضى سؤال مى‌كنى چرا با برادر يا خواهر و حتى پدر و مادرت رفت و آمد نمى‌كنى؟ مى‌گويد آنها با من قهر هستند من هم قهر

[١]. جامع السعادات، جلد ٢، صفحه ٢٦٣ و ٢٦٢.

[٢]. جامع السعادات، جلد ٢، صفحه ٢٦٣ و ٢٦٢.

[٣]. جامع السعادات، جلد ٢، صفحه ٢٦٣ و ٢٦٢ ..