اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٦ - مصاديق شّر

اللهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَّهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ: «كسانى كه بخل ميورزند به آنچه خداوند از فضل و رحمتش به آنها داده، گمان نكنند براى آنها خير است، بلكه شر براى آنها است». [١] افراد بخيل فكر مى‌كنند اگر از اعطاء مال به ديگرى امساك كنند، براى آنها بهتر است و مال بيشترى روى هم انباشته مى‌كنند، ولى او كه اين اموال از اوست و بركت به آنها مى‌دهد، اين بخل را خير نمى‌داند، بلكه شرّ مى‌شمارد.

٢- افرادى كه تعقل نمى‌كنند، شرّ هستند، قرآن مى‌فرمايد: إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ‌: «بدترين جنبندگان نزد خداوند، افراد كر و لالى هستند كه انديشه نمى‌كنند». [٢] كسانى كه تعقل نمى‌كنند و گوشهاى آنها از سخنان الهى ناشنوا و از گفتن حق امتناع ميورزد بدترين مخلوقات از نظر كتاب الهى هستند.

از مصاديق اين عدم تعقل كنندگان كافرانى هستند كه از روى آگاهى كفر ورزيدند: إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ‌: «همانا بدترين جنبندگان نزد خداوند كسانى هستند كه كفر ورزيدند و آنها ايمان نمى‌آورند». [٣]

٣- پيشواى ظالم و جائرى كه گمراه شد و گمراه مى‌كند از مصاديق شرّ است، مولى على (عليه السلام) مى‌فرمايند:

«انّ شرَّ النّاسِ عِنْدَ

اللّه امامٌ جائرٌ ضَلّ و ضُلّ به»:

«بدترين مردم نزد خداوند، رهبر و پيشواى ظالمى است كه گمراه شد و به وسيله او مردم گمراه مى‌شوند». [٤]

٤- كسى كه از ترس شرش اكرام شود، خود شرّ است، رسول گرامى (صلى الله عليه و آله) مى‌فرمايند

: «شَرَّ النّاس عنداللّه يوم القيامة الذين يُكرَمُونَ اتّقاءَ شَرَهم»:

بدترين مردم نزد خداوند، روز قيامت، كسانى هستند كه به خاطر پرهيز از شرّشان اكرام و

[١]. سوره آل عمران، آيه ١٨.

[٢]. سوره انفال، آيه ٢٢.

[٣]. سوره انفال، آيه ٥٥.

[٤]. نهج‌البلاغه ١٦٤ صبحى صالح، ١٦٣ فيض الاسلام ..