اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٩ - ٧٢- خاموش كردن شعلههاى شهوت

يكى از عرفا گفته است: چه حيوان چموشى محتاج‌تر است به لجام محكم، از نفس خودت. [٢]

يكى از زاهدان گفته: دشمنان انسان سه چيز است: دنيا، شيطان و نفس او، خود را از دنيا با زهد و بى‌اعتنائى به آن و از شيطان با مخالفت با آن و از نفس با ترك شهوات آن، حفظ كن. [٣]

سقراط حكيم مريض بود به او گفتند: براى شما مرغى ذبح كنيم، گفت: دلهاى كسانى كه در باب معرفت حقايق غرق باشند، منبرهاى فرشتگان و ملائكه است و شكم‌هاى كسانى كه از شهوات لذت برند، قبرهاى حيوانات هلاك شده است. [٤]

يكى از حكماى هند گفت: از دو دسته از مردم بايد پرهيز كرد و دورى گزيد، يكى كسى كه بگويد: نه ثوابى، نه عقابى، نه معادى و نه نيكى و نه گناهى است (منكر اين امور باشد و خداشناس نباشد) و ديگر آنكه مالك شهوت خود نباشد و قادر بر گرداندن قلب و ديده‌اش از شهوت نباشد. [٥]

در روايتى آمده است:

«اسْتَهِينُوا بِالموت كيلا تَمُوتوا و امِيْتُوا الشهواتِ تَخْلُدُوا»:

«مرگ را خوار و حقير شماريد تا نميريد و شهوات را بميرانيد تا زندگى جاودانه يابيد». [٦]

يكى از عوامل خاموش كردن شعله‌هاى خانمان‌سوز شهوات، حفظ شكم و عدم پرخورى است كه حضرت در فراز قبل متذكر شده‌اند و گويا اين فراز معلول فراز

[١]. ترجمه و شرح مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه، از حسن مصطفوى، صفحه ١٦٠ با تلخيص.

[٢]. احياء العلوم غزالى، جلد ٣، صفحه ٦٦.

[٣]. همان مدرك.

[٤]. اخلاق محتشمى، صفحه ٣٤٩.

[٥]. همان مدرك، صفحه ٣٤٨.

[٦]. همان مدرك، صفحه ٣٤٧ ..