اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠ - ٢٨- ٢٩- ركوع و سجدههاى طولانى پرهيزگاران

دوست چه دانند، از آنها بگذريم و به سراغ خود آئيم، آيا ما درك نماز خليل الرحمن را مى‌توانيم بكنيم؟ آيا نماز او مثل نماز ما بود؟ او عرض حاجت به جبرئيل امين نفرمود و ما حاجات خود را از شيطان هم بشود مى‌طلبيم، ما وقتى با محبوب دنيوى سخن گوئيم از خود بى خود شويم، چگونه او با معشوق ازلى و ابدى از خود بى‌خود نشود، نماز شب به قدرى نزد خدا محبوب است كه ثواب آن را خود داند و بس، امام صادق (عليه السلام) مى‌فرمايد:

«ما مِنْ عَمل حَسَن يَعْمَله العبدُ الّا و له ثوابٌ فى القرآن الّا صلاةَ الليل فانَّ اللّه لم يُبَيّن ثوابَها لعَظيم خَطَره عندَه فقال: تَتجا فى جُنُوبُهم عن المَضاجِع يَدْعُونَ رَبَّهُم خوفاً و طَمَعاً و ممّا رزَقناهُم يُنْفِقوُن فلا تَعلمُ نَفْسٌ ما اخْفِىَ لَهُم مِنْ قُرّة اعيُن جزاءً بما كانوا يعملون».

(هيچ عمل نيكوئى نيست كه بنده آن را انجام دهد مگر اين كه ثواب آن در قرآن آمده، الّا نماز شب، زيرا خداوند ثواب آن را به خاطر عظمت آن در نزد خودش بيان نفرمود و (در قرآن) فرمود: دور مى‌كنند پهلوهاى خود را از خوابگاهها (كنايه‌از اين كه از رختخواب برمى‌خيزند) و با ترس و اميد، پروردگار خود را مى‌خوانند، و از آنچه روزى آنها كرده‌ايم انفاق مى‌كنند، پس هيچ كسى نمى‌داند،

چه سرور و روشنى چشمى براى آنها در نظر گرفته شده است، (اين) جزاى عملكرد آنها (و نماز و نيايش شب) آنها است». [١]

اين‌ «قرة العين» و روشنى ديده كه مايه سرور شب زنده‌دار است چيست‌كه خداوند ذكر نكرده، اگر از ثوابها و باغهاى بهشتى است، كه مى‌توانست مثل جاهاى ديگر و اعمال ديگر بيان كند، معلوم مى‌شود پاداش آن از سنخ اين پاداشها نيست كه گوشزد كسى توان كرد، خصوصاً براى اهل دنيا، فهم ما از درك نعمتهاى آنجا كوتاه است و تمام اين دنيا در مقابل تار موئى از حور العين بهشتى نيست، بلكه مقابل تارى‌

[١]. وسائل الشيعه، جلد ٥، كتاب الصلاة، حديث ١٠٣١٨ ..