ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩٩ - تفسير
كلبى گويند: اين جواب قسمهاست. يعنى هر آينه اى محمّد ٦ سوار خواهى شد آسمانى بعد از آسمانى را در هنگام معراج و صعود بآنها خواهى نمود. و ممكن است مقصود. درجهى بعد از درجه و مرتبهى بعد از مرتبه در تقرّب بخدا و ارتفاع مقام نزد او باشد.
مجاهد از ابن عبّاس روايت كرده كه او لتركبنّ بفتح باء قرائت ميكرد طبقهاى بعد از طبقه گويد: مقصود پيامبر شماست حالتى بعد از حالت ديگر.
بخارى در صحيح خود روايت كرده اين حديث را و كسى كه بضمّه خوانده لتركبنّ پس خطاب بمردم است يعنى هر آينه شما داراى حالى بعد از حالى و منزلى بعد از منزلى و امرى بعد از امرى در آخرت خواهيد بود. و مقصود اينكه احوالى گوناگونى خواهند داشت تا ميگردند بر غير حالتى كه در دنيا داشتند و (عن) در اين آيه بمعناى بعد است چنانچه خداوند سبحان فرمود( عَمَّا قَلِيلٍ لَيُصْبِحُنَّ نادِمِينَ). يعنى بعد قليل. بعد از مدّت كمى صبح خواهيد كرد در حال ندامت و پشيمانى.
شاعر گويد:
|
قرب مربط النعمامة منّى |
لقحت حرب وائل عن حيال |
|
نزديك كن خوابگاه شتر مرغ را بمن. زيرا جنگ باوائل آبستن جنگ ديگريست. يعنى بعد از اينكه آتش جنگ خاموش بود دو مرتبه مشتعل ميگردد.
بعضى گفتهاند: يعنى شدّت بعد از شدّت، زندگى سپس مردن پس از آن مبعوث شدن. سپس به پاداش و كيفر كردار رسيدن. و اين در روايت مرفوع هم آمده است.
عطاء گويد: يعنى امرى بعد از امرى و سستى بعد از شدّت و سختى بعد