ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣١٠ - دليل

٤٢- اينگروه همان ناگرويدگان و تبه‌كارانند ..

قرائت:

اهل كوفه (انا صببنا) را بفتح قرائت كرده و ديگران بكسر خوانده‌اند و در قرائت شواذ ابن محيص (يعنيه) بعين و فتح ياء خوانده است.

دليل:

ابو على گويد: كسى كه بكسر خوانده تفسير آن را نظر كردن (بطعامه) گرفته چنانچه براستى قول خداى تعالى‌( (لَهُمْ مَغْفِرَةٌ)) تفسير براى وعده است و كسى كه فتح داده. پس گفته است (انّا) پس معنى بنا بر بدل اشتمال است. براى اينكه اين چيزها مشتمل بر بودن طعام و حدوث آن است. پس آن از قبيل‌( (يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ))[١] ميپرسند تو را از ماه حرام (بگو) جنگ و جدال در آن و( (قُتِلَ أَصْحابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذاتِ الْوَقُودِ))[٢] كشته شدند و يا مرگ بر ياران حفره‌هاى آتشى كه صاحب شعله و گيرانه بود و قول خدا( (وَ ما أَنْسانِيهُ إِلَّا الشَّيْطانُ أَنْ أَذْكُرَهُ))[٣] و فراموش نكرد و يا از ياد نبرد مگر اينكه شيطان او را بفراموشى و غفلت مبتلا كرد. براى اينكه ذكر مشتمل بر مذكور است و معناى‌( إِلى‌ طَعامِهِ‌). الى كون طعامه و حدوثه است و آن مورد اعتبار و معتبر است.

ابن جنّى گويد: قول خدا (يعنيه) بعين قرائت خوبى است امّا البتّه قرائت جماعت محكم‌تر و بهتر است از جهت معنى زيرا گاهى چيزى انسانى را كمك و يارى ميكند ولى بينياز نميكند او را از غير آن. آيا نمى‌بينى‌

[١] بقره: ٢١٧

[٢] سوره بروج: ٤

[٣] كهف: ٦٣