ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٢٩ - تفسير و مقصود
كوچك زنده بگور شده سؤال ميكند.
در عرب جاهليت عادت بر اين جارى شده بود كه چون وقت زايمان زن نزديك ميشد. گودالى حفر ميكرد و بالاى آن مىنشست پس اگر دخترى ميزائيد آن را نگاه ميداشت.
شاعر ايشان گويد:
|
سمّيتها اذ ولدت تموت |
و القبر صهر ضامن زميت |
|
آن دختر را وقتى بدنيا آمد (تموت) ميميرى تو نام گذاردم و قبر شوهر ضامن سنگين و با وقاريست.
شاهد اين بيت همان عمل سخيف زنده بگور كردن دختران معصوم است. و معناى سئلت گذشت.
((بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ)) فرّاء گويد: از دختر زنده بگور شده خواهند پرسيد بچه جرم و گناهى كشته شدى و معناى سؤالش توبيخ و سرزنش قاتل اوست.
براى اينكه ميگويد من بدون گناه كشته شدم. و اين جارى مجراى قول خداى سبحانست بعيسى بن مريم على نبيّنا و آله و ٧ كه بر طريق و روش توبيخ و ملامت قومش و اقامه حجّه بر آنها ميگويد:
((أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ)) آيا تو گفتى به مردم كه تو را و مادرت را دو خدا بگيرند از غير خدا.
ابى مسلم گويد: معناى سئلت. اينست كه از قاتل آن مطالبه دليل و علّت ميشود در قتل آن دخترهاى زنده بگور شده و از سبب قتل آنها سؤال ميشود پس مثل اينكه گفته شده زنده بگور شدهها از قاتلش مىپرسد چرا و به چه گناهى كشتى، اين را و نظير آن قول خداست انّ العهد كان مسئولا. البتّه