ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٥ - دليل

دليل:

ابو على (صاحب تفسير) گويد كسى كه با تاء خوانده حمل بر نطفه نموده يعنى (ا لم يك نطفة تمنى) آيا تو نطفه و قطره آب گنديده نبودى كه نمو و رشد كردى. و كسى كه با ياء خواند حمل بر منى نموده يعنى از منى ريخته شده تقدير ميكند كه انسان و غير انسان ايجاد كند.

شاعر گويد:

يعنى: تقدير نمود مرگ براى تو كه ببينى پسر هند و يكّه سوار ميّاس را در روز حرب و كارزار.

شاهد در اين بيت يكم منّت كه بمعناى تقدير آمده.

و ديگرى گويد:

سوگند بجان ابى عمر كه تقدير او را كشانيد بقبرى كه در زمينهاى بلند براى او آماده كرده بودند يعنى تقدير او را كشانيد- شاهد در اين بيت نيز كلمه منى كه بمعناى تقدير است ميباشد.

التّراق: جمع ترقوه و آن جلوى گلو از بالاى سينه است كه در موقع مرگ نفس و جان بسوى آن بالا ميرود و بخار از درون آدمى بسوى آن بالا ميآيد و در اينجاست كه جان بگلو رسيده و مرگ فرا ميرسد.