ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٤٥ - دليل

١١- اعمال شما را ميدانند آنچه ميكنيد.

١٢- بيشك نيكوكاران در بهشتند.

١٣- و البتّه بدكاران (آنان كه پيغمبر را تكذيب كردند) در دوزخند.

١٤- در آيند بدوزخ روز جزا (روز قيامت).

١٥- و نيستند بدكاران از دوزخ ناپديد (و گمشدگان).

١٦- چه چيز دانا كرد تو را كه چيست روز پاداش.

١٧- ١٨- ١٩- و حكم در آن روز (پر وحشت) از آن خداست.

قرائت:

اهل كوفه و ابو جعفر (فعدلك) مخفّف بدون تشديد قرائت كرده و ديگران با تشديد خوانده‌اند و ابو جعفر. بل يكذّبون قرائت كرده و ديگران با تاء خوانده‌اند. ابن كثير و اهل بصره. يوم لا تملك برفع خوانده و ديگران با نصب خوانده. و در شواذ. سعيد بن جبير ما اغرّك بربّك. قرائت كرده است‌

دليل:

امّا عدلك با تشديد. معنايش اينست. خلقه تو را معتدل ساخت.

پس تو را در بهترين صوره بيرون آورد و ايجاد نمود. و امّا عدلك. بتخفيف پس معنايش اينست كه بعضى از تو را معتدل به بعضى ديگر نمود پس خلقه تو معتدل شد متناسب آن و تفاوتى در آن نيست.

و قوله يكذّبون. با ياء خبر از كفّار است. و با تاء بنا بر خطاب بكفّار است.

و امّا جهت رفع در آيه.( يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ‌) آن البتّه خبر مبتداء محذوف است. اى (هو يوم لا تملك) يعنى روز قيامت روزى است كه هيچ نفسى مالك‌