ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٨٠ - تفسير
اعراب:
((نَذِيراً لِلْبَشَرِ)) را اختلاف كردهاند در جهت نصب آن برخى گفتهاند منصوبست بنا بر حاليت و آن اسم فاعلست بمعناى منذر، و ذو الحال ضمير در( لَإِحْدَى الْكُبَرِ) كه بر ميگردد بهايى كه در كلمه (انّها) است و آن كنايه از آتش است پس معنايش اينست. كه آن هر آينه بزرگ است در حال انذار و ترسانيدن و البتّه ذكر كرده براى اينكه معنايش معناى عذاب و شكنجه است و جايز است كه تذكير باشد بنا بر قول آنان كه ميگويند: امرأة طالق. يعنى صاحب طلاق و همچنين است نذير بمعناى صاحب انذار. و بعضى گفته حال و متعلّق به اوّل سوره است پس مثل اينست كه گفته است يا ايّها المدثّر قم نذيرا للبشر فانذر اى جامه بخود پيچيده برخيز در حالى كه ترساننده آدميانى پس بترسان و بعضى گفتهاند كه نذير در اينجا بمعناى انذار و تقديرش انذارا للبشر است پس منصوب است بنا بر مصدريت براى اينكه وقتى گفت( (إِنَّها لَإِحْدَى الْكُبَرِ)) دلالت نمود بر اينكه آن حضرت انذار فرمود آنها را انذار كردنى و قول او كه فرمود (معرضين) منصوبست بنا بر حاليّت از آنچه در لام. قول او سبحانه( (فَما لَهُمْ)) از معناى فعل و تقدير آن يعنى ثابت شد براى ايشان كه اعراض كننده بودند از تذكره و گويا كه آنان گور خران وحشى فرار كنندهاند جمله در موضع حال است از معرضين و آن حال از حال و يا حال بعد از حال است يعنى شباهت بگور خران دارند.
تفسير:
سپس خداوند سبحان سوگند خورد بر بزرگى آنچه از و عيد ياد فرموده پس گفت( (كَلَّا)) يعنى حقّا و برخى گفتند نيست معنايش آنچه خيال كردند از اينكه