ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٠٣ - دگرگونيهاى انسان از روز پيدايش او تا روز مرگ
يعنى اين وعده عذاب را قرار بده براى آنها بدل و عوض بشارت بمؤمنين به رحمت پروردگار. سپس خداوند سبحان مؤمنين را از عموم خطاب استثناء و جدا نمود و فرمود:( (إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ)) مگر كسانى كه ايمان آورده و عمل شايسته انجام دادند براى آنهاست پاداش بى منّت و بى پايان. ابن عبّاس گويد: يعنى پاداش بى كم و كاست و بدون زوال. براى اينكه نعمتهاى آخرتى تمام شدنى نيست.
جبايى گويد: يعنى بدون نقص و بدون كدورت و ناراحتى به سبب منّت نهادن. و از حسن هم همين روايت شده و البتّه باو گفته شده. منّ و منّه براى اينكه قطع و جدا ميكند از شكر نعمت. و اصل منّت قطع كردنست ميگويند مننت الحبل اذا قطعته. ريسمان را پاره كردى.
لبيد (شاعر جاهليت) گويد:
|
لمفرّقهد تنازع شلوه |
غيس كواسب ما يمنّ طعامها |
|
شكار سفيد افتاده روى خاكى كه گرگهاى خاكسترى رنگ در خوردن آن نزاع و جدال با هم ميكردند كه طعام آن قطع ميشد. زيرا من در شكار كوتاهى نميكردم. آهو و شكار ميكشتم و گرگها آن را ميخوردند.
و بعضى گفتهاند: براى احدى بر آن منتّى نيست در آنچه اكتساب كرده است.
و در قول خداى سبحان.( فَما لَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ). و( لا يَسْجُدُونَ). دلالت بر اينست كه ايمان و سجود فعل ايشانست براى اينكه حكيم تعالى بكسى كه ميداند او قدرت بر ايمان و سجده ندارد نميگويد: چرا ايمان نياوردى و چرا سجده نكردى و آيه( لا يَسْجُدُونَ) دلالت دارد بر اينكه كفّار چنانچه مخاطب بايمانند