ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٠٢ - دگرگونيهاى انسان از روز پيدايش او تا روز مرگ

شود سجده نميكنند. عطف بر قول خدا( (فَما لَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ)) است. يعنى چيست كه ايشان را از ايمان بخدا و سجده كردن براى او موقع تلاوت قرآن منصرف و مانع شده است.

عطاء و كلبى گويند: براى خدا سجده نميكنند و نماز نمى‌گذارند. ابى هريره در خبرى كه نسبت داده گويد: رسول خدا ٦‌( إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ‌) را قرائت كرده و سجده نمود.

((بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُكَذِّبُونَ)) يعنى ايشان ترك ايمان نكردند براى قصور و نقصى در بيان يا نبودن دليل و برهان بلكه آنها تقليد (كور كورانه) گذشتگان و بزرگان خود نمودند در تكذيب كردن بقرآن و پيغمبر ٦.

((وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُوعُونَ)) ابن عبّاس و قتاده و مقاتل گويند: يعنى خدا داناتر است بآنچه در سينه‌هاى آنها جمع شده و در دلهايشان از تكذيب پيامبر و شرك بخدا پنهان نموده‌اند.

ابن زيد گويد: خدا داناست بآنچه از اعمال صالحه و كارهاى زشت و بد تحصيل و جمع ميكنند.

فرّاء گويد: اصل ايماء قرار دادن چيز است در ظرف. و قلوب و دلها ظرفهايى هستند براى اينكه حاصل ميشود در آن علم يا جهل. و از كلمات (درر بار) امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه الصّلاة و السّلام است كه فرمود

انّ هذه القلوب اوعية فخيرها اوعاها

. البتّه اين دلها ظرفها هستند. پس بهترين آنها آنست كه وسيع‌تر باشد.

((فَبَشِّرْهُمْ)) مژده و بشارت بده بايشان اى محمّد( (بِعَذابٍ أَلِيمٍ))