ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩٠ - شرح لغات

و الاذن: استماع و شنيدن است عرب ميگويد: اذن لك هذا الامر اذنا اين كار را بتو رخصت داد رخصت دادنى. بمعناى استمع لك. گوش بسخن تو داد گوش دادنى. عدى بن زيد گويد:

در شنيدن طرب و غنائى كه شيخ مرشد هم بآن گوش ميدهد و حديث مانند عسل مصفّى مشار است.

و نيز گويد:

اى آن چنان دلى كه به طرب و لهو بستگى دارى البتّه همّت منهم در شنيدن و گوش دادن بطرب و غناء است.

و ديگرى گويد:

وقتى من بخوبى ياد شدم و شنيدند كه خواهند بود و اگر نزد ايشان به بدى ياد شدم گوش فرا داده ميشنوند.

الكدح: سعى و كوشش سخت است در كار و جدّيت در كار است. و ميگويند كدح الانسان فى عمله. انسانى جدّيت ميكند در كارش يكدح و ثور فيه كدوح كوشش و سعى ميكند و آثارى از شدّت سعى در او ميماند.

ابن مقبل گويد:

و نيست روزگار مگرد و مرتبه و دو منزل كه در يكى از آن دومى ميرم و در مرتبه ديگرى طلب عيش ميكنم و بسيار سعى مينمايم.