وى، چنانچه در مورد اشياء مشكوك النجاسه نيز بر خلاف نوع اصوليّون، قائل به «اصالة الحَظر» است نه «اصالة البرائة» و «اصالة الحلّية»، باز براى اين نظرش، همچون منطقيان، دلايلى را ارائه كرده كه شيخ انصارى آنها را در كتاب رسائل (باب احتياط و اشتغال) آورده و نقد كرده است. بنابراين، روا نيست كه از مرز انصاف علمى بيرون رفته و فردى چون شيخ حر را (به دليل اختلاف نظر با اصوليّون) از جرگه عقل‌گرايان خارج شماريم، بلكه چنانكه گفتيم، تفاوت او با اصوليون در مباحث مذكور (عمدتاً) در قوّت و ضعف استدلال، و عمق و جامعيت در نگاه به ابعاد مسئله، است. (١٧٩)

سخنان آقاى امامى در باره شيخ حرّ عاملى، مطلب ما را تأييد مى‌كند:

«شيخ حر عاملى (م ١١٠٤) مؤلف «وسائل الشيعه»، يكى ديگر از اخباريان آن عصر است. او در فايده ششم از خاتمه كتاب وسائل، سخنان محدثان و فقيهان بزرگ شيعه را در تصحيح همه روايات كتاب معتبر حديث همچون كتب اربعه مى‌آورد (وسائل الشيعه، ٣٠/١٩١) و در فايده نهم از آن كتاب، دلايل اين ادعا را بيان مى‌دارد (همان: ص ٢٤٩).

وى در يكى ديگر از آثار خود، برخى ديگر از ادعاهاى اخباريان را تبيين مى‌كند. صاحب وسائل الشيعه، همچون ساير پيروان اين مكتب مدعى

(١٧٩) مى‌دانيم كه اصوليون، اصل برائت را در شبهات كليه تحريميه (و نيز وجوبيه) جارى مى‌دانند ولى اخباريان ـ برخلاف آنان ـ در موارد شبهه حُكميه تحريميه، حكم به احتياط مى‌كنند و اين امر ظاهراً ناشى از خلط ميان شك در تكليف و شك در مكلَّفٌ به است، كه اصوليان به اين نكته كاملاً توجه دارند و شك در تكليف را (به اعتبار قاعده عقلى «قبح عقاب بلا بيان») مجراى اصل برائت، و شك در مكلّفٌ به را) به دليل قاعده ابضاً عقلىِ «اشتغال يقينى مستلزم برائت يقينى است») مجراى اصل احتياط مى‌شمارند. در مورد انواع شك و اختلاف اصولى و اخبارى بر سر حكم آن ر. ك: بحث ممتع آقاى محمد مهدى آصفى در مقاله «نقش وحيد بهبهانى در نوسازى علم اصول»، مندرج در: فقه اهل‌بيت عليهم‌السلام، سال ١، ش ٤، زمستان ٧٤، ص ١٤٥ به بعد.