بوده، از حوزه بحث»، خارج مى‌شمارد. «زيرا سخن... پيرامون رويكرد عقل‌گرايى و تعبدگرايى در فهم و تفسير متون دينى ـ از جمله گفتار و كردار پيامبر (ص) ـ است، نه رويكرد عقل‌گرايى در مخالفت با متون دينى». و بر بنياد اين استدلال، صرفاً به سراغ نمونه‌هاى تاريخى اين امر پس از رحلت پيامبر(ص) مى‌رود. (١٤٠) و اين در حالى است كه:

اولاً به تصريح خود آقاى امامى: «سرآغاز مخالفت» خليفه ثانى با سيره نبوى (مبنى بر برداشتن فاصله زمانى ميان اجراى حج و عمره، و نيز انجام متعة الحج) «بنا بر نقل روايات شيعه و سنى، به عصر حيات پيامبر اكرم(ص) بر مى‌گردد» (١٤١)، و اين، يعنى آنكه موضع خليفه در اين زمينه پس از رحلت پيامبر (ص)، ادامه همان مواضعش در زمان حيات آن حضرت بوده است. بنابراين، بايد از آقاى امامى پرسيد كه چرا مخالفت عمر با فرمان و سيره نبوى در زمان حيات پيامبر را، مخالفت با متون دينى قلمداد كرده و از حوزه بحث خارج مى‌شمارد، ولى تداوم

(١٤٠) متن عبارت آقاى امامى چنين است: «در دوران حيات پيامبر اكرم (ص)، نمونه‌هايى از مخالفت صريح برخى از اصحاب با دستورهاى آن حضرت، به بهانه برخى استدلال‌ها و مصلحت انديشى‌ها ديده مى‌شود كه شايد به نظر برخى بتوان آنها را در زمره موارد رويكرد عقل‌گرايى ذكر كرد؛ اما اين مخالفت‌ها و اظهارنظرها با توجه به اينكه در مخالفت با فرمان شخص پيامبر (ص) بوده، از حوزه بحث ما خارج است؛ زيرا سخن ما پيرامون رويكرد عقل‌گرايى و تعبدگرايى در فهم و تفسير متون دينى ـ از جمله گفتار و كردار پيامبر (ص) ـ است، نه رويكرد عقل‌گرايى در مخالفت با متون دينى... ناگفته نماند كه ممكن است انگيزه بسيارى از قرائت‌هاى گوناگون كه از تاريخ ظهور اين دو رويكرد ذكر خواهيم كرد در واقع مخالفت با دين، و سرسپردگى اعتقادى و عملى و تسليم كامل در مقابل آن، باشد، ولى چون در اين نوشتار در صدد داورى پيرامون نيّت پديدآورندگان مذاهب و انديشه‌هاى مختلف در فهم دين نيستيم و تنها به ظهور اين دو گرايش در فهم آنان از دين مى‌پردازيم، تمام اين موارد را بدون هيچ قضاوتى پيرامون هدف و انگيزه آفرينندگان اين دو رويكرد، به طور يكسان ذكر خواهيم كرد» (فقه اهل‌بيت عليهم‌السلام، ش ٤٦، صص ١٧٥ـ١٧٦).
(١٤١) فقه اهل‌بيت عليهم‌السلام، ش ٤٦، ص ١٧٨.