«مَن» مبتدا است و ضمير در «له» و «أخيه» به آن باز مى‌گردد و فعل «عفى» مجهول آورده شده تا شامل مواردى بشود كه عفوكننده بيش از يك‌نفر است. در مجمع البيان آمده است:

خداوند عفو كننده را ذكر نكرده ولى معلوم است كه مراد از او كسى است كه حق مطالبه دارد كه همان ولى دم است. (١١٦)

در روح المعانى (١١٧) آمده است:

فعل «عفى» با حرف «عن» هم نسبت به جانى و هم نسبت به جنايت متعدى مى‌شود، مثلاً گفته مى‌شود: «عفوتُ عن زيد» و «عفوتُ عن ذنب زيد»، و اگر در جمله‌اى نسبت به هر دو متعدى شد نسبت به جانى با حرف «لام» و نسبت به جنايت با حرف «عن» متعدى مى‌شود مثلاً گفته مى‌شود : «عفوت لزيد عن ذنبه»؛ زيرا گذشتن از جنايت به نفع جانى است و جمله «فَمَنْ عُفِيَ لَهُ» از همين قبيل است و تقدير آن، چنين است : «فمن عفا له وليّ الدم عن شيء» و «عفا» مجهول شده و «شيء» جاى فاعل قرار گرفته است .

در بحر المحيط آمده است:

در اينجا «عفى» به معناى «ترك» نيست؛ چون در اين معنا فعل «عفى» فقط با همزه متعدى مى‌شود و از اين معنا است «أعفوا الُلحى: ريشها را به حال خود

(١١٥) البيان، ص٢٩٥-٢٩٧.
(١١٦) ج١، ص٤٩٠.
(١١٧) ج٢، ص٥٠.