هندوشاه صاحبى نخجوانى، تاريخ‌نگار مشهور قرن هشتم (متوفى حدود ٧٣٠ق)، در «تجارب السلف» موضوعاتى چون نزاع و اختلاف صحابه پيامبر با يكديگر بر سر خلافت پيامبر (صلى اللّه‌ عليه و آله)، رفتار و سياست قابل انتقاد خليفه سوم و نقش كريمانه حضرت على و حسنين (عليهم السلام) در حمايت از وى در روزهاى آشوب، را به نحو شفاف و رسا مطرح مى‌كند. (١٢٦) وى از شخصيت‌هاى شيعه نيز با احترام بسيار ياد مى‌كند؛ چنانكه از خواجه نصيرالدين طوسى با عبارت «حجة‌الحق، خواجه نصيرالدين طوسى قدّس اللّه‌ روحه العزيز» (١٢٧) و از ابن طقطقى (مورخ معاصر شيعى وى) با عبارت «مرتضى سعيد، ملك المحققين، صفى الحق و الملة و الدين، محمد بن على العلوى الطقطقى رحمه اللّه‌ تعالى» (١٢٨) نام مى‌برد.

افزون بر اينها بايد از ارتباط و همكارى وثيق ميان خاندان جوينى (علاء الدين عطاملك جوينى متوفى ٦٨١ ق، برادرش: شمس الدين صاحبديوان جوينى مقتول در ٦٨٣، و بهاء الدين محمد فرزند شمس الدين) و خواجه رشيد الدين فضل اللّه‌ همدانى در دستگاه ايلخانان، با رجال علمى و سياسى شيعه (نظير خواجه نصير طوسى، ابن ميثم بحرانى، عمادالدين طبرى و علامه حلى) ياد كرد. گفتنى است كه: خواجه نصيرالدين طوسى رساله «اوصاف الاشراف» را به نام خواجه شمس الدين محمد جوينى (١٢٩)، و ابن ميثم بحرانى متوفى ٦٧٩ق (شاگرد خواجه نصير، و استاد علامه حلى) شرح مشهورش بر نهج البلاغه را به نام عطاملك جوينى نوشته

(١٢٦) تجارب السلف، هندوشاه صاحبى نخجوانى، به اهتمام عباس اقبال آشتيانى، چاپ ٢، كتابخانه طهورى، تهران ١٣٤٤، صص ٨ ـ٩ و ٣٣ـ٣٤.
(١٢٧) همان، ص ١١.
(١٢٨) همان: ص ٣.
(١٢٩) سرگذشت و عقايد فلسفى خواجه نصير الدين طوسى، همان، ص ٦٦ .