فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٧٦ - شيخ فضل اللّه نورى؛ مواجهه عقلانيتِ «وحىْ باور»؛با عقلانيتِ «خودبنيادِ» غربى على ابوالحسنى(منذر)

«برخى از مفسران دينى، بسيارى از دستاوردهاى علمى بشر را ـ بخصوص در حوزه علوم انسانى ـ فاقد قطعيّت علمى و حداكثر برخوردار از ظنّ و احتمال مى‌دانند؛ از اين رو اين ظهورات را كه با اين گونه از دستاوردهاى انديشه انسانى يا انديشه گروهى از انسان‌ها در تعارض است، از موارد مخالفت با عقل صريح و قطعى ندانسته، آنها را از حيطه آموزه‌هاى دينى عقل ستيز خارج مى‌دانند. اين دسته از مفسّران دينى را مى‌توان داراى رويكرد تعبدگرايى دانست.

اما گروه ديگرى از مفسران دينى، يا اين گونه علوم بشرى را از قطعيات و مسلّمات دانش بشرى مى‌شمارند و يا آن دسته از ظهورات متون دينى را كه با اين گونه دستاوردهاى ظنّى و احتمالى در تعارض است، در زمره ظهورات عقل ستيز قرار مى‌دهند؛ به عبارت ديگر، مقصود از عقل ستيز را اعم از ستيز با عقل قطعى و عقل ظنى يا احتمالى مى‌دانند.

البته واضح است كه در فرض دوم (ستيز ظهورات متون دينى با عقل ظنى و احتمالى)،